تاثیر سورفوکتانتها و افزودنی ها روی کارآیی علف کش های بعد از برداشت-قسمت سوم

تاثیر سورفوکتانتها و افزودنی ها روی کارآیی علف کش های بعد از برداشت-قسمت سوم

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

زمانی که علف کش بدون استفاده از مواد کاهش دهنده کشش سطحی و قدرت پخشندگی مورد استفاده قرار می گیرند بلاشک درصد پرت یا دریفت سم علف کش افزایش پیدا خواهد کرد و در واقع قطرات سم علف کش روی برگهای علفهای هرز خواهند لغزید و به محیط خاک و یا سطوح غیر هدف اصابت می کنند! اگر به جزییات دقت شود زمانی که قطرات سم روی برگهای علف های هرز بصورت مناسب پخش نشوند موجب کاهش اثر علف کش خواهند شد. هر چه کشش سطحی محلول سم علف کش با استفاده از مواد افزودنی مناسب کاهش یابد حرکت و جنبش مولکولهای محلول سم کمتر می شود و هر چه جنبش قطرات کمتر شود به کنترل موثر نزدیکتر خواهیم شد. مواد سورفوکتانتی که قابلیت تر کنندگی یا wetting داشته باشند می توانند بخوبی از جنبش قظرات روی علفهای هرز جلوگیری کنند و یا حداقل تا حد امکان کاهش بدهند. از جمله سورفوکتانهای مهم این گروه که قابلیت کاهش دادن کشش سطحی آب را دارند می توان از سورفکتانتهای غیریونیک و روغن های با منشا گیاهی نام برد! در واقع مواد نامبرده شده (سورفوکتانتهای غیریونیک و روغن های گیاهی) موجب کاهش زاویه بین قطرات محلول سم و سطوح برگها می شوند. هر چه زاویه میان قطرات محلول سم و سطح برگ افزایش بیشتری داشته باشد لغزندگی قطره وبیشتر خواهد شد و نتیجه سم پاشی نتیجه کاملی نخواهد بود! یک کار مهم دیگر سورفوکتانتها و افزودنی های مناسب به محلول سم گسیختگی مولکولهای آب است. در واقع مولکول آب ملغمه منظمی از اتم های هیدروژن و اکسیژن است و همین منظم بودن ساختار مولکولهای آب موجب افزایش کشش سطحی و پاره نشدن سطح آب می شود و در حقیقت ما با افزودن سورفوکتانتها موجب آشفتگی و گسیختگی مولکولهای آب را فراهم می آوریم و بنابراین در پایان کشش سطحی آب کاهش خواهد یافت! سورفوکتانتها در واقع مولکولهای سم علف کش را احاطه می کنند و موجب ایجاد یک حالت امولسیونی در محلول سم علف کش می شوند. ترکیب قطرات سم علف کش با سورفوکتانتها براحتی در برگهای گیاهان هرز نفوذ یافته و ساختار بیرونی و تدافعی سطح برگ را پس می زند! استفاده از سورفوکتانتها موجب می شود که مولکولهای سم از یک حالت تدافعی به یک حالت تهاجمی مبدل شوند! روغن های گیاهی بواقع حلالیت کمی در آب دارند و برای حل این مساله معمولا از یک امولسیفایر بعنوان مکمل برای امولسیون شدن آنها در آب استفاده می کنند! معمولا در کارخانجات پیشرو سازنده سورفوکتانتها علاوه بر خود سورفوکتانت از یک امولسیون کننده هم بعنوان جزیی از ترکیب سورفوکتانت استفاده می کنند که گاها روغن های گیاهی با کیفیت که بعنوان افزودنی در مورد سموم علف کش بمصرف می رسند حدود 15 تا 20 درصد در ترکیب خود امولسیون کننده ها را دارند (البته بارها من تاکید کرده ام موادی که بیشتر بعنوان صابون به اصطلاح کشاورزی ساخت شرکت های داخلی تولید کننده مواد شوینده و بهداشتی هستند و در واقع شامپو و مایع دستشویی محسوب می شوند و آنها را نمی توان بعنوان افزوننده استاندارد سم پاشی کشاورزی تلقی کرد!). بصورت خلاصه مواد سورفوکتانت استاندارد بهمراه سموم علف کش موجب کاهش کشش سطحی، پس زدن لایه دفاعی اولیه، کاهش دهنده زاویه قطرات سم با برگ، از هم پاشیدن ساختار مولکول منظم آب، افزایش پخشندگی محلول سم و بواقع افزایش دهنده سطح تاثیر سم روی برگ و نهایتا تاثیر قاطع روی علفهای هرز خواهند شد. یک کار مفید دیگر استفاده ازسورفوکتانها منظم کردن شکل قطرات محلول سم است که منظم شدن شکل قطعات نیز در افزایش جذب تاثیر زیادی خواهد داشت. یک خاصیت مهم استفاده از سورفوکتانتها کریستالیزیشن یا کریستاله شدن مولکولهای سم علف کش در داخل قطراتی است که روی برگها پاشیده می شوند. اگر در مقیاس ریز  مولکولی بررسی کنیم خواهیم یافت که با استفاده از اسپری کردن محلول سم روی برگهای علف های هزر هزاران و میلیونها قطره منظم روی برگها تشکیل می شوند و این قطره های منظم براحتی روی سطح برگ پخش می شوند و در داخل این قطره ها کریستالهای با اشکال هندسی مختلف و منظم شکل می گیرند و این کریستالها بسیار سریع الجذب و موثر هستند در نفوذ به داخل سطح برگهای علفهای هرز! مطالعات میکروسکوپ الکترونی بخوبی ایجاد کریستالها در اثر استفاده از سورفوکتانتهای استاندارد را در برخی از علفهای هرز به اثبات رسانده است. فاکتورهای مختلف موثری در نگهداری و توزیع سم علف کش در سطوح برگهای در علف های هرز مطرح هستند از جمله 1- قدرت ذاتی علف هرز در مورد قابلیت تر شدن (ساختار برخی از سطوح علفهای هرز طوری است که براحتی با استفاده از سورفوکتانتها تر نمی شوند) 2- ضخامت لایه واکسی در کوتیکول و ساختار فیزیکی آن 3- تعداد تریکوم ها یا موهای روی سطوح برگها 4- کشش سطحی قطرات سم. برای آشنایی با انواع سورفوکتانتها به مقاله ای در این زمینه در همین وبلاگ مراجعه کنید. همچنین این مقاله در وبسایت انجمن پسته ایران نیز موجود است و افراد عضو می توانند به آن دسترسی داشته باشند. باز هم در بخش های بعدی راجع انواع افزودنی ها و انتخاب یا سلکت یک ادجونت یا افزودنی استاندارد بحث خواهیم کرد. متاسفانه بنده در تولیدات کارخانجات داخلی سورفوکتانت قوی قابل قبول دارای صد در صد تایید ندیدم اما در مورد سورفوکتانتهای وارداتی نمونه های بسیار با کیفیتی از برندهای معتبر اروپایی در بازار مصرف ایران وجود دارند که با کمی کاوش می توان به نتیجه رسید. ادجونتها علاوه بر سموم علف کش در مورد سموم آفت کش هم کاربرد وسیعی پیدا کرده است و دلیل این رواج هم اثر بخشی بیشتر محلول سم در صورت اختلاط با افزودنی بوده است. قطعا می توان گفت در تولیدات کارخانجات داخلی در بیش از 90 درصد موارد مایعات صابونی بهداشتی که مصارف صنعتی دارند را بعنوان صابون یا افزودنی بخورد کشاورزان نادان می دهند که البته بیشتر آنها تقصیری ندارند. عیب بزرگ استفاده از ادجونتهای خارجی قیمتهای بالای آنهاست و گاها قیمت ادجونت یا افزودنی استاندارد خارجی به حدود 1 و نیم برابر خود سم علف کش تولید داخل می رسد و همین امر اقبال بسوی خرید سورفوکتانت یا ادجونت خارجی با کیفیت را از سمت کشاورزان کم می کنند و کشاورزان دانسته و یا ناخواسته و خواسته باید از شامپوها و مایعات دستشویی بعنوان افزودنی استفاده کنند که استفاده مداوم از خود همین مواد نیز موجب ایجاد خسارت مخصوصا در مورد سموم آفت کش خواهد شد. البته در مورد علفهای هرز دست تا حد زیادی باز است و از همین صابونهای معمولی هم می توان بعنوان سورفوکتانت استفاده کرد و بقول معروف از هیچی بهتر است.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٩:۳٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱۱/۱۳
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED