افت قیمت پسته، فشار مضاعف بر تولیدکنندگان و باغداران پسته

افت قیمت پسته، فشار مضاعف بر تولیدکنندگان و باغداران پسته

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

متاسفانه قیمت پسته به دلایل مختلف افت نسبتا قابل ملاحظه ای در ماههای پایانی سال 1392 پیدا کرده است. هزینه های نگهداری و تعمیرات در باغات پسته کمرشکن شده و بسیاری از کشاورزان عطای باغداری را به لقایش بخشیده اند. هزینه های مربوط به کوددهی، سموم و سایر نهاده های کشاورزی هر سال حداقل دارای 40 درصد افزایش قیمت هستند. این شرایط برای تولیدکنندگان وباغداران پسته بهیچ وجه قابل قبول نیست و همانطور که قبلا اشاره شد باغداری پسته برای سطوح زیر 1 هکتار هیچ توجیه اقتصادی ندارد. با توجه به مشکلات، آفات و امراض و کم آبی و ...هزاران مشکل دیگر در شرایط موجود باغات پسته اگر قیمت پسته به زیر 25 هزار تومان در هر کیلو افت پیدا کند اصلا باغدارای پسته مقرون به صرفه نیست و کشاورزان باید از جیب بخورند! مشکلات زیادی پسته ایران و باغداران را در معرض خطر قرار داده است و شاید تنها امید کشاورزان این بوده و هست که با شرایط اقتصادی موجود حداقل هر کیلو پسته فندقی 25 هزار تومان بفروش برود تا بتواند سود اقتصادی و ارزش اقتصادی برای کشاورزان داشته باشد. جای سوال اساسی اینجاست که مسول اصلی تغییرات در قیمت پسته کیست و چرا اینقدر قیمت پسته نوسان دارد؟ و کشاورز هیچ برنامه ای را نمی تواند برای فروش محصول خود که حاصل یک سال زحمت و خون دل خوردن است داشته باشد. موشکافی تعیین قیمت پسته بحثی بسیار پیچیده است و شاید دهها فاکتور در تعیین نرخ برای هر کیلو پسته در ایران دخالت داشته باشند از دخالت دلالان عمده صادارت پسته بگیر تا قیمت دلار و دهها عامل دیگر!! واقعا تکلیف کشاورزان در تاریخ مناسب فروش پسته خود مشخص نیست. در چند سال قبل پسته از هر کیلو 10 الی 12 هزار تومان به صورت ناگهانی به 35 هزار تومان و حتی بیشتر رسید و امسال که قیمت پسته از 26 و 27 هزار تومان در اول سال به زیر 24 هزار تومان و حتی پایین تر سقوط کرده است! بحث فروش پسته و صادرات آن بسیار پیچیده است و مانند جاده ای می مانند که هزار پیچ و خم دارد! شاید مهمترین فاکتور در تعیین قیمت پسته نرخ دلار باشد. اگر بخوبی دقت کنیم مشخص است زمانی که قیمت دلار به نزدیک 4000 تومان رسید قیمت پسته سر از 37 هزار تومان در آورد و حالا که قیمت دلار به زیر 3 هزار تومان سقوط کرده است قیمت هر کیلو پسته هم به حول و حوش 25 هزار تومان رسیده است! یکی از دلایل اصلی افزایش قیمت پسته وجود مقدار کافی دلار و ریال در بازار ایران و در دسترس خریداران است! وجود حجم بالایی از نقدینگی افسارگسیخته در سالهای قبل به دلایل عدم برنامه ریزی صحیح موجب افزایش سرسام آور نرخ تورم شده است. سیاستهای دولت فعلی این است که تا حد امکان از نقدینگی بکاهد و بمرور پول زیاد و بی حساب را از بازار جمع کند! در مورد پرداخت وام ها هم دقت های بسیار سخت گیرانه ای جدیدا اعمال شده و می شود تا هر چه بیشتر از مقدار پول در گردش در اقتصاد ایران کاشته شود. هر چه مقدار پول  در گردش کمتر شود یا بعبارت ساده تر نقدینگی کمتر شود تورم نیز کاهش خواهد یافت. شاید یک دلیل اصلی افت قیمت پسته در ماههای اخیر کاهش نقدینگی بعلت سیاستهای سختگیرانه دولت جدید باشد. همین وجود نقدینگی پایین در بازار است که موجب شده تجار پول کافی برای خرید پسته از کشاورزان نداشته باشند و بصورت اتوماتیک قیمت پسته هم کاهش پیدا کرده و این همان اتفاقی است که اکنون افتاده است. علاوه بر نبود نقدینگی برای خرید پسته باقی مانده در دست کشاورزان کنترل دولت بر روی دلارهایی که از طریق فروش محصول پسته صادراتی ایران وارد ایران می شود و سخت گیری ها در این زمینه هم زمینه ساز افت قیمت پسته شده است. باید توجه داشت که اگر چه کنترل نقدینگی و تورم موجود در اقتصاد ایران امر بسیار پسندیده ای است اما این امر موجب ضرر و زیان کشاورزان و باغداران پسته در ایران شده است! همانطور که اشاره شد اگر قیمت پسته در همین حد 25 هزار تومان در هر کیلو به پایین تر سقوط کند بواقع موجب دلسردی کشاورزان و تولید کنندگان پسته در ایران خواهد شد و باید فکری جدی در این مورد از طرف برنامه ریزان شود. متاسفانه خبرهایی که گوشه و کنار می رسد از افت بیشتر قیمت پسته در ماههای آینده حکایت می کند که البته امیدوارم این حرفها فقط در حد شایعه باشد! متاسفانه تصور درستی از باغداران پسته و تولید کنندگان پسته در ایران وجود دارد. بسیاری از دولتمردان و حتی افراد عادی می پندارند که کشاورزان پسته کار واقعا دارای پولهای نجومی هستند و زندگی رویایی دارند و اگر قیمت پسته افت پیدا کند مشکل چندانی برای باغداران پسته پیش نخواهد آمد که بواقع این تصور بکلی اشتباه است. اگر چه پسته یک محصول اقتصادی است و باغداران پسته کار دارای درآمدهای بیشتری در مقایسه به سایر کشاورزان هستند اما این تصور که باغداران پسته می توانند این افت قیمت شدید پسته را تحمل کنند تصور درستی نیست. اینکه در مناطق پسته خیز زندگی رویایی وجود دارد و همگی در رفاه کامل هستند هیچ تصور درستی نیست! کافی است یکی از مسولان سری به یکی از شهرهای پسته خیز بزند و بفهمد که واقعیت آن چیزی نیست که در تصور ایندسته از افراد وجود دارد! نقش دولت در مورد جلوگیری از ضررو زیان کشاورزان و باغداران بسیار مهم است و دولت کارهای زیادی را می تواند در این ارتباط انجام بدهد از جمله تامین نقدینگی برای خرید محصول باقیمانده در دست کشاورزان، نظارت بیشتر بر کار تجاری که قصد دلال بازی و تخریب و سو استفاده از شرایط موجود را دارند و آسان گرفتن شرایط و تسهیل شرایط تبادلات پولی و مالی بخصوص در مورد ارزهای حاصل از فروش محصول پسته و....باید فکری جدی در مورد افت قیمت پسته کرد تا کشاورزان بیشتر از این دچار ضرر و زیان نشوند. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٢:۱٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱۱/٢٢
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED