بیماری سپتوریوز (Septoria leaf spot) در پسته

بیماری سپتوریوز (Septoria leaf spot) در پسته

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بیماری های برگی به آندسته از امراض گیاهی گفته می شود که عامل بیماری (باکتری، قارچ و...) به برگها حمله می کنند و موجب آسیب به برگها می شوند. علاوه بر بیماری های برگی در درختان پسته آفات برگی هم در درختان پسته وجود دارند که موجب خسارت به برگها می شوند از جمله آفات برگخوار در درختان پسته پروانه برگ‍خوار (رائو پسته) Ocneria terebinthina و.... است. بیماری ها و آفات برگی نهایتا موجب ایجاد آسیب به برگها می شوند و گاها موجب برگریزی (defoliation) می شوند و درختی که برگ خود را در بهار و تابستان از دست بدهد طبعا بازدهی مناسبی نخواهد داشت. بیماری های برگی در بسیاری از نقاط پسته خیز ایران بیماری های مهمی نیستند چون اساسا بیماری های برگی در درختان پسته نیاز به رطوبت نسبتا بالا برای رشد و توسعه دارند که در شرایط خشک باغات پسته ایران در بسیاری از مناطق این امر اتفاق نادری است. این احتمال وجود دارد در سالهایی که بارانهای بهاره متعدد و تراکم بالای درختان (عدم تهویه مناسب بین درختان) را داشته باشیم درگیر امراض برگی قارچی در پسته شویم. ممکن است بعلت بارندگی ها و مهیا شدن شرایط رشد و گسترش بیماری این امراض برگی به بیماری های مهمی در درختان پسته تبدیل شوند. چیزی که اهمیت زیادی دارد توجه به مدیریت بیماری ها در درختان پسته است. اگر چه بیماری سپتوریوز برگی در ایران بیماری مهمی نیست اما در ایالات متحده آمریکا و باغات کالیفرنیا این بیماری بعنوان یکی از بیماری های مهم برگی در درختان پسته محسوب می شود. این بیماری اخیرا از ایران نیز گزارش شده است. علاوه بر بیماری سپتوریوز برگی یک بیماری نسبتا مهم برگی دیگر در درختان بیماری لکه برگی یا لکه موجی آلترناریایی (Alternaria Late Blight) است. عامل ایجاد کننده بیماری قارچ Alternaria spp. است. علاوه بر باغات کالیفرنیا بیماری سپتوریوز از بسیاری دیگر از نقاط پسته خیز امریکا مانند یوتا، تگزاس، آریزونا و نوادا هم گزارش شده است. همچنین در سایر نقاط پسته خیز از جمله یونان، ترکیه و.... گزارش شده است. اولین گزارش این بیماری در ایالات متحده از تگزاس در سال 1971 بوده است. نکته کلیدی در اشاعه و توسعه بیماری های برگی از جمله بیماری Septoria leaf spot در درختان پسته رطوبت وجود رطوبت فوق العاده در شروع فصل رشد در بهار است. شروع علایم در ماههای اولیه فصل بهار در فروردین و اردیبهشت ماه بصورت ایجاد لکه های ریز روی برگهاست که بمرور این لکه ها بزرگتر شده و در مراحل پیشرفته آلودگی برگها فرو می افتند (defoliation). علاوه بر برگها ممکن است بیماری به جوانه ها (Buds) هم سرایت کند و موجب آلودگی شود. این اتفاق روی درختان رقم Kerman در ایالت Arizona در ایالات متحده حادث شد. این بیماری (Septoria leaf spot) در سال 1988  در بیش از 2000 ایکر از باغات پسته ایالت Arizona گسترش یافته بود! راه اصلی مبارزه با بیماری بخصوص در کشورهای پسته  خیز حاشیه دریای مدیترانه (یونان، ترکیه و...)استفاده از سولفات مس بصورت پاشش روی شاخ و برگ است. بیماری سپتوریوز در پسته یک بیماری قدیمی و شناخته شده در آمریکا و بسیاری از کشورهای پسته خیز دنیاست و همانطور که اشاره شد اخیرا هم از ایران گزارش شده است. علایم بیماری بصورت ایجاد لکه های سیاه رنگ متعدد و ابتدا ریز بروز پیدا می کند. معمولا لکه ها ابتدا قهوه ای رنگ هستند. لکه های محدود میان رگبرگها هستند و زاویه دارند. بمرور لکه ها گسترده شده و ممکن است سطح سیعی از برگها را درگیر کنند. لکه ها ممکن است روی میوه ها و دانه ها هم مشاهده شوند و گسترش پیدا کنند و موجب نابودی و فاسد شدن میوه و فروافتادن آن شوند. لکه های ایجاد شده در اثر بیماری سپتوریوز در درختان پسته معمولا دارای حاشیه قرمز رنگ هستند. قارچ عامل بیماری سپتوریا است (Septoria spp.). در مورد گونه های مختلف این قارچ روی درختان پسته حرف و حدیث ها زیاد  است و گاها در هر منطقه از نقاط پسته خیز مختلف دنیا گونه ای متمایز نامگذاری و معرفی شده است این گونه ها شامل S. pistaciarum  S. pistaciae, S. pistacina هستند. در ایران قارچ ایجاد کننده سپتوریوز Septoria pistacina شناسایی شده است. قارچ سپتوریا جزو قارچ های ناقص یا Deutromycet ها طبقه بندی می شود. قارچ های ناقص برای انتشار و آلودگی اندامهای مخصوص به خود را ایجاد می کنند. یکی از این اندامهای اندامی بنام پیکنید (pycnidia) است. در داخل پیکنیدی ها اسپورهایی بنام پیکنیدیوسپور (pycnidiospores) تولید می شوند. پیکنیدیوسپور در صورت فرآهم شدن شرایط از برگهای آلوده و توسط باران توام با بارندگی (splash) به برگهای سالم منتقل می شوند. قارچ عامل بیماری در محیطهای معمول آزمایشگاهی کند رشد است. بیماری بیماری مهمی در ایران نیست و همانطور که اشاره شد در سالهایی که بهار پر باران در مناطق پسته کاری وجود داشته باشد این بیماری می تواند مشکل ساز شود. ممکن است این بیماری در برخی از استانهای پسته خیز ایران که بارندگی بهاره زیاد دارند وجود داشته باشد اما در حال حاضر تنها گزارش بیماری از ایران مربوط به استان گلستان در ایران است و این احتمال وجود دارد این بیماری بصورت ناشناخته در استانهای پسته خیز ایران وجود داشته باشد. اساس مبارزه با بیماری استفاده از قارچ کش هاست. قارچ کش های مختلفی برای مبارزه با بیماری مورد استفاده قرار گرفته اند (بیشتر در ایالات متحده). در ایران این بیماری چندان بیماری مهمی نبوده که نیازی به مبارزه شیمیایی باشد. این بیماری بعنوان یک بیماری مهم در باغات پسته پسته ایالت Arizona امریکا محسوب می شود. از جمله قارچ کش هایی که برای مبارزه با سپتوریوز مورد استفاده قرار گرفته می توان از trifloxystrobin، azoxystrobin، propiconazole، copper hydroxide و tebuconazole نام برد. زمستانگذارانی عامل بیماری سپتوریوز پسته در برگهای فروریخته شده موجود در کف باغ است. در اوایل فصل بهار و مهیا شدن شرایط از نظر رطوبت و دما اسپورهای عامل بیماری از برگهای ریخته شده در کف باغ رها شده و موجب گسترش آلودگی در باغ می شود. باد توام با بارندگی یا اسپلش نقش مهمی  در توسعه بیماری دارد. علاوه بر مبارزه شیمیایی که مهمترین راه مبارزه با بیماری سپتوریوز در پسته است. مدیریت مبارزه زراعی (cultural) نیز اهمیت ویژه ای در مورد بیماری های برگی از جمله لکه موجی آلترناریایی و لکه برگی سپتوریایی در پسته دارد! در مورد بیماری های برپی در پسته اساسا مبارزه زراعی به دو روش اعمال می شود روش اول جمع آوری و معدوم کردن برگها و شاخه های خشکیده و دوم ایجاد تهویه مناسب برای جلوگیری از بالا رفتن رطوبت نسبی در باغ و لابلای شاخ و برگ درختان بخصوص در مورد درختان پرتراکم! پرهیز از آبیاری بیش از حد و ایجاد تهویه مناسب در خاک بمنظور جلوگیری از جمع شدن آب در سطح کف باغ بخصوص در اوایل بهار در کنترل بیماری مهم ارزیابی می شوند! در مورد بیماری لکه موجی آلترناریایی مبارزه با علفهای هرز موجود در کف باغ بسیار مهم است و بخصوص در اوایل فصل بهار بهتر است سطح باغ عاری از هر گونه علف هرز باشد. علفهای هرز معمولا میزبان بسیار مناسبی برای بیماری قارچی آلترناریایی (Alternaria spp) محسوب می شوند.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۸:۱٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/۱٢/۱۱
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED