سال on و Off در درختان پسته، نکات و ملاحظات-بخش اول

سال on و Off در درختان پسته، نکات و ملاحظات-بخش اول

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

درختان پسته مانند بسیاری دیگر از درختان دارای سال پر بار یا آور یا On و سال کم بار یا نیاور یا Off هستند! سال On سالی است که برداشت پسته بالاست و در سال Off مقدار محصول عایدی کشاورزان کم است. مکانیزم این پدیده هنور بصورت واضح در درختان پسته معلوم نیست و مجهولات بسیاری در این مورد وجود دارد. اینترکشن های هورمونی، مسایل تغذیه ای و....در این پدیده نقش موثری دارند. بصورت کاملا واضحی  در سال آور انرژی درخت بیشتر صرف تولید خوشه ها و رشد زایشی می شود و در سال نیاور انرژی درختان پسته صرف رشد رویشی و تشکیل شاخه ها و جوانه های رویشی و زایشی می شود! مبحث زادآوری مبحث بسیار مهمی است و دارای حواشی زیادی از نظر تحقیقاتی است! بعنوان مثال شدت زادآوری در واریته های مختلف پسته، اهمیت استفاده از هورمونها در شدت و ضعف زادآوری، نقش تغذیه ریشه ای و برگی در زادآوری، کمیت و کیفیت میوه در سالهای آور و نیاور، نقش هرس و سایر اعمال باغبانی روی زادآوری یا سال آف و آن، نقش عوامل اقلیمی مانند سرما و گرما و ... و دهها مورد تحقیقاتی دیگر که روی برخی از این موضوعات تحقیقات و گزارشاتی وجود دارد که بعضا در این وبلاگ آمده و خوانندگان می توانند مراجعه کنند. همچنین در مورد بسیاری دیگر از این مباحث هنوز جای فراوان برای کارهای تحقیقاتی وجود دارد بخصوص در مورد متخصصین باغبانی! بهر روی بحث زادآوری از دیدگاه فیزیولوژی گیاهی هم بسیار جالب است و رصد کردن فیزیولوژی درختان پسته با فوکوس کردن روی سال On و Off یک مبحث بسیار جالب است که نهایتا ممکن است کمک زیادی در جهت افزایش راندمان محصول تولیدی در باغات پسته بکند. بنده همیشه معتقد بر این هستم که آمریکاییها (بخصوص محققین پسته دانشگاه کالیفرنیا) در مبحث فیزیولوژی درختان پسته تحقیقات زیادی انجام داده اند که بنظر من بیش از 90 درصد آنها سری است و به دیگران منتقل نمی کنند. رسیدن به عملکردهای 4 و 5 تن در هکتار در باغات پسته کالیفرنیا بدون شناخت دقیق فیزیولوژی درختان پسته امری محال است! بهر روی مبحث فیزیولوژی گیاهی در پسته مبحثی بسیار مهم و کلیدی است و ارتباط تنگاتنگی با سال آور و نیاور در درختان پسته دارد! همانطور که اشاره کردم در سال نیاور انرژی درختان بیشتر مصروف به رشد سرشاخه و رشد طولی آنها می شود. اینکه درختان پسته ای وجود داشته باشند که توان عملکرد دو جهته هم در جهت رشد رویشی و هم در جهت رشد زایشی داشته باشند چیز محالی نیست اما قطعا جای کار فراوانی دارد! هستند واریته هایی در درختان پسته که شدت زادآوری کمتری دارند بعبارت ساده تر هم می توانند رشد رویشی و هم رشد زایشی اپتیمم داشته باشند! بهر روی شناخت و توسعه واریته هایی که شدت زادآوری کمتری داشته باشند بحث مهم و جالبی است! یک جوانه رویشی که می خواهد پسته تولید کند باید چند ماهی را روی سرشاخه ها سپری کند تا قدرت تولید خوشه در سال بعد داشته باشد. بسیار بعید است که جوانه زایشی که در ابتدای فصل از طویل شدن شاخه های سال جدید تولید می شود بتواند تولید خوشه و پسته کند. بهر روی تولید خوشه و پسته آنچنان ساده هم که بسیاری می پندارند نیست! اگر بصورت ریز به سیکل زندگی در درختان پسته دقت کنیم  در می یابیم که شاید بیشترین انرژی درختان در دوره پر شدن مغز مصرف می شود و مطالعات مشخص کرده که در دوره پر شدن مغز بسیاری از گره های زایشی تولید شده در ابتدای فصل که استعداد بالقوه خوشه شدن در سال بعد را دارند بدلیل اینکه درخت انرژی بسیار زیادی در دوره پر شدن مغز می طلبد فرو می افتند! شاید یکی از راههایی که می توان از شدت زادآوری در درختان پسته کاست و درصد قابل توجهی از جوانه های زایشی را روی درختان برای سال بعد نگه داشت حفظ کرد مراقبت های ویژه دوره پر شدن مغز باشد! علاوه بر بحث تغذیه ای در دوره پر شدن مغز در تابستان که بسیار بسیار مهم است کنترل پسیل پسته (شیره خشک) هم در هنگام پر شدن مغز موجب حفظ جوانه های زایشی سال بعد و کاستن از شدت زادآوری خواهد شد! فرو افتادن جوانه های زایشی در درختان پسته ممکن است علل و عوامل مختلفی داشته باشد و حتی از یک سال به سال دیگر علل و عوامل با هم فرق داشته باشند! شناخت این عوامل و رفع این عوامل تا حد امکان اهمیت بسیار زیادی دارد و ممکن است از یک منطقه به منطقه دیگر با هم فرق داشته باشند. متاسفانه بنظر من توصیه هایی که مثلا موسسه تحقیقات پسته در رفسنجان می کند در ارتباط با فلان موضوع حتما در خود رفسنجان و حومه صد در صد قابل اعتنا و کاربردی خواهند بود و مثلا در باغات پسته سیرجان ممکن است این دستورالعمل ها (البته نه همگی) اصلا محلی از اعراب نداشته باشد! شناخت عواملی که موجب خسارت می شوند و برطرف کردن آنها تا حدی که امکان پذیر است باید بصورت منطقه ای و حداکثر در یک شعاع 50 کیلومتری باشد و بیش از این فاصله ممکن است وضعیت کاملا متفاوت باشد! این است که همیشه من توصیه به استفاده از کارشناسان کاربلد در امر پسته می کنم که متاسفانه انگشت شمارند! مدارک همگی فوق لیسانس و دکتری اما سواد کاربردی در حد سیکل! ادعاها در حد المپیک! بگذریم!! 

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۸:۳٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱٢/٢۱
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED