سفید پسته فیض آباد مه ولات درختانی استثنایی

سفید پسته فیض آباد مه ولات درختانی استثنایی

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

استان خراسان یکی از استانهای مهم پسته خیز ایران بشمار می رود. شهرستانهای مختلف این استان اخیرا و یا از سالهای قبل شروع به باغریزی کرده اند شهرستانهایی مانند نیشابور، فیض آباد، بجستان، گناباد، تربت و....از میان شهرستان های مختلف پسته خیز استان خراسان بزرگ، فیض آباد مه ولات قطب اصلی تولید پسته در این استان محسوب می شود. اخیرا و بدعوت یکی از دوستان بازدیدی دوباره از فیض آباد و بخشی از باغات آن صورت پذیرفت. بسیاری از نکات مهم و قابل توجه در مورد باغداری و باغریزی کشاورزان فیض آبادی در نوشته قبلی من در همین وبلاگ وجود دارد که خوانندگان می توانند به آن مراجعه داشته باشند. بهر روی درسهایی که می توان از نقاط مختلف پسته کاری ایران گرفت بسیار ارزشمند هستند و می توانند کمک قابل توجهی به بقیه باغدارانی بکنند که در ابتدای مسیر باغریزی و حتی در بعد از باغریزی هستند. بنظر می رسد هر نقطه از مناطق پسته خیز ایران دارای پوینت های مثبت و منفی خاص خود است و هر نقطه پسته خیز از کشور عزیزمان ایران دارای اقلیم خاص آب و هوایی مخصوص به خود است. یکی از نکات بسیار مهم و کلیدی در موفقیت هر باغدار پسته ای توجه به نوع پایه و پیوند است. بخصوص در مورد پیوند اگر خدای ناکرده بی دقتی صورت گیرد مشکلات بسیار زیاد خواهند بود. نمونه بسیار واضح این مطلب متاسفانه کاشت و توسعه پیوندهای فندقی و کله قوچی در مناطق باسابقه پسته کاری در استان کرمان بوده است و می رود که بمرور درختان فندقی در اقلیم پسته کاری استان کرمان حذف شوند هر چند که ممکن است این تغییر و اصلاح پیوند در درختان چندین سال به درازا بکشد اما جلوی ضرر از هر جا که گرفته شود منفعت است. در مورد منطقه فیض آباد مه ولات در استان خراسان رضوی شاید مهمترین شانس کشاورزان و نکته مثبت برای باغداران توجه باغداران بیشتر بصورت ناخواسته به نوع پیوند بوده است. پسته سفید پسته در فیض آباد پسته ای ست بسیار مقاوم و پربازده! بسیاری می پندارند که موفقیت باغداران فیض آباد بیشتر مربوط به خاک مرغوب و آب فراوان در منطقه فیض آباد استان خراسان است که تصوری است نادرست! چون در خود کرمان ما مناطقی را داریم که خاکهایی بمراتب مرغوب تر از خاک منطقه فیض آباد داریم و همچنین در مورد آب هم متاسفانه فیض آباد سال به سال افت سطح آبهای زیرزمینی را داریم که مساله ای جدی و خطرناک است و برداشتهای بی رویه در برخی از مناطق فیض آباد کشاورزان را با کم آبی مواجه کرده است. قبل از اینکه دوباره به سفید پسته فیض آباد بپردازیم باید این نکته را یادآور شویم که این تصور که درختان پسته به آب کمی نیاز دارند و همچنین آبی که در مورد آبیاری درختان پسته استفاده می شود باید آب شور باشد تصور کاملا اشتباهی است. درختان پسته فقط کم آبی و شوری آب را تحمل می کنند و این چنین چیزی نیست که در شوری های بالا و دوره های آبیاری طولانی مدت درختان پسته بازدهی اقتصادی داشته باشند. مطالعات بخوبی مشخص کرده که هر چه دوره آبیاری نزدیک تر باشد و آب شیرین تر باشد بازدهی درختان پسته بمراتب بالاتر خواهد بود! در مورد سفید پسته فیض آباد از قدیم لاایام رسم بوده است که دوره آبیاری درختان 24 روزه باشد و هم اکنون هم بسیاری از باغات فیض آباد دوره آبیاری 24 روزه دارند و برای خود کشاورزان فیض آبادی بتجربه ثابت شده که هر چه دوره آبیاری درختان سفید پسته بالاتر رفته مقدار عملکرد کاهش پیدا کرده است. بهر روی همانطور که اشاره شد شانس بسیار بزرگی که باغداران پسته فیض آبادی داشته اند کاشت و توسعه پیوندهای سفید پسته (پیوند بومی) بوده است. موجب تاسف است که در استان کرمان درختان 40 و 30 ساله فندقی و کله قوچی در بهترین شرایط مدیریت باغی بیشتر از 30 کیلو پسته به ازای هر درخت بازدهی ندارند و این در حالی است که در مورد درختان سفید پسته در فیض آباد مه ولات استان خراسان رضوی گاها هر درخت ممکن است 100 کیلو پسته خشک به بالا تولید کند و این رمز موفقیت باغداران فیض آبادی بوده است. در استان کرمان هم از سالهای قبل پیوندهای بسیار پربازده و خوبی وجود داشته و حتی در خود استان کرمان باغاتی قدیمی وجود دارند که دارای درختان سفید پسته و قرمز پسته و درختان مقاوم بوده اند که متاسفانه به دلایل مختلفی توسعه این پیوندهای مقاوم صورت نگرفته و کشاورزان از روی چشم و هم چشمی و یا از روی اجبار برای فروش محصول خود روی به اشاعه پیوند فندقی کرده اند! همانطور که عرض شد شاید مقدار توجه و مدیریتی که باغداران پسته کرمانی در مورد درختان فندقی و کله قوچی خود می کنند بمراتب از توجه و مدیریت باغداران فیض آبادی که دارای درختان سفید پسته هستند بیشتر باشد اما متاسفانه چون ذات درختان فندقی و کله قوچی و ممتاز و سایر پیوندهای حساس ذات خوبی نیست بازدهی درختان چندان مناسب نیست. سفید پسته فیض آباد دارای عملکردهای فوق العاده هستند و در برخی از نقاط فیض آباد باردهی درختان به نرم های کالیفرنیا نزدیک است و حتی ممکن است بیشتر باشد. سفید پسته رشدی رو به بالا دارند. درختانی دارای تاجی منظم از نظر شکلی هستند. سفید پسته نسبت به شوری مقاوم زیادی دارد اما بنظر می رسد در دوره های آبیاری بالاتر از 1 ماه عملکرد درختان سفید پسته فیض آباد دچار اخلال شود! شاید مهمترین و خطرناکترین مشکل درختان سفید پسته در فیض آباد آلودگی این درختان به نماتدهای مولد ریشه گرهی یا ملیودوجاین باشد. نکته بسیار جالب در مورد درختان سفید پسته و حتی برخی از درختان دیگر مانند احمدآقایی یا اکبری مقاومت این درختان نسبت به برخی از آفات خطرناکی است که در مورد درختان فندقی وجود دارند از جمله در فیض آباد هیچ اثری از آفت کرمانیا یا پروانه چوبخوار روی درختان سفید پسته نیست! سفید پسته را باغداران بومی فیض آباد بصورت کاملا منظم کاشت می کنند و فاصله ردیفها از هر جهت کاملا منظم هستند. توجه به استفاده از پیوندهای بومی در هر منطقه پسته خیز بسیار مهم است و به جرات می توان گفت در هر منطقه پسته خیز ایران پیوندهای بومی حرف اول و آخر را می زنند. البته ممکن است برخی از پیوندها بخصوص اکبری سازگاری فوق العاده ای با همه شرایط و اقلیم ها را داشته باشند اما مسلما پیدا کردن واریته مناسب هر منطقه کاری است بسیار بسیار مهم و آینده بازدهی و سودآوری و تولید پسته بستگی کاملی به نوع پیوند و پایه ای دارد که کاملا با شرایط هر منطقه سازگار است.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٢:٢٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱/٢٤
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED