نقش ارزشمند سولوپتاس ها SOP در بهبود خصوصیات کمی و کیفی در درختان پسته

نقش ارزشمند سولوپتاس ها SOP  در بهبود خصوصیات کمی و کیفی در درختان پسته

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

عنصر پتاسیم (K) یکی از عناصر مهم و کلیدی و سرنوشت ساز در تغذیه درختان پسته بحساب می آید! کمتر نقطه یا باغ پسته ای را می توان یافت که درختان از کمبود پتاسیم در رنج نباشند! طیف گسترده اقلیم پسته کاری در ایران و انواع و اقسام خاکهای مختلف نشان دهنده کمبود پتاسیم در بسیاری از خاکها و اقلیم های پسته کاری در ایران است. متاسفانه کود پتاسیم کودی نسبتا گران است و از نظر مقدار برداشت پتاسیم از خاک نیز چون برداشت پتاسیم از خاک بالاست بنابراین دادن کودهای پتاسیمی یک ضرورت عمده در باغات پسته محسوب می شود. استفاده از روش محلولپاشی عنصر پتاسیم بتنهایی پاسخگوی تامین نیاز پتاسیم در درختان پسته نیست! بطور قطع بخصوص در سال های آور نمی توان فقط با استفاده از روش محلولپاشی پتاسیم کمبود پتاسیم را در درختان پسته جبران کرد! از نظر کودهای پتاسیمی مورد مصرف در باغات پسته می توان به موارد زیر اشاره کرد از جمله سولفاتهای پتاسیم و کلرور پتاسیم و.... برای بسیاری از نقاط پسته خیز ایران که قلیایت خاک یک مشکل عمده محسوب می شود استفاده از کلرور پتاسیم بعنوان کود پتاسه یک اشتباه است چون خود کلرور پتاسیم (KCL) دارای کلر بالاست و بنابراین اگر چه ممکن است مشکل کمبود پتاسیم را در باغات پسته رفع کند اما موجب تشدید مساله شوری در درختان پسته خواهد شد. بنظر می رسد سولفاتهای پتاسیم بهترین نوع کودهای پتاسیمی برای مصرف در خاک در باغات پسته ایران باشند!! یکی از کودهای سولفاته که از سالها قبل کشاورزان با آن آشنا هستند سولفاتهای پتاسیم یا کودهای کشکی هستند که معمولا بهمراه کودهای حیوانی در فصل زمستان و اوایل رشد درختان به درختان داده می شدند. اگر چه سولفاتهای پتاسیم قدیمی از کیفیت خوبی برخوردار بودند اما در سالیان اخیر کودهای سولفات پتاسیم کشکی از کیفیت چندانی برخوردار نیستند که این امر دلایل زیادی دارد!! از جمله کودهای دیگر سولفاته سولفاتهای پتاسیم بشکل سولوپتاس یا SOP هستند. SOP ها کودهایی بسیار با کیفیت اند و در مقادیر کم به ازای هر درخت بازدهی مناسبی از خود نشان می دهند!! متاسفانه در سالیان اخیر هم بدلیل رونق مصرف سولوپتاس ها سولوپتاس های بی کیفیت و تقلبی نیز بوفور در بازار مصرف کشاورزی ایران وجود دارند و باید در مورد خریدن سولوپتاس با کیفیت دقت زیادی کرد. سولوپتاس بخصوص از کشورهای اروپایی مانند بلژیک، فرانسه، هلند و آلمان وارد می شوند و بطور قطع می توان گفت که از نظر کیفیت در کل دنیا جزو برترین برندها هستند. یک عیب بزرگ سولوپتاس ها یا SOP قیمت فوق بالای آنهاست که با توجه به تاثیراتی که دارند بصرفه هستند!! مطالعات نشان داده اند که کمبود پتاسیم اثرات منفی زیادی روی خصوصیات کمی و کیفی در درختان پسته دارد و با توجه به تهی شدن خاک در طول زمان از عنصر پتاسیم (K) بطور قطع استفاده از سولوپتاس ها بصورت کاربرد در خاک چه بصورت ریختن سطحی (کپه ای یا نواری) و چه بصورت آبکود (Fertigation) و حتی بصورت محلولپاشی اهمیت بسیار زیادی دارد!! در مورد کاربرد سولوپتاس ها در خاک مطالعات نشان داده چون ماندگاری سولوپتاس ها در محیط ریشه نسبتا بالاست عنصر پتاسیم (حدود 50 درصد K2O) حتی بعد از دوره آبیاری در درختان پسته نیز در استخرهای خاص که همان خلل و فرج خاکها باشند ذخیره می شوند و ریشه ها می توانند بخوبی از این استخرها یا پولها استفاده کنند!! هر مقدار و تعداد پولهای پتاسمی در خاک باغات پست بیشتر باشد بازدهی کمی و بخصوص کیفی در درختان پسته بالاتر خواهد بود!! مطالعات خوبی در مورد تاثیرات بسیار مثبت کودهای SOP در درختان پسته انجام شده است. از جمله افزایش خصوصیات مثبت کیفی (خندانی، وزن و...) و کاهش خصوصیات منفی (پوکی، دهن بست و....). مطالعات نشان می دهند که تاثیرات افزایش دهندگی غلظت پتاسیم در برگ (K leaf concentration) در صورت افزودن کودهای SOP بسیار فوری و بالای حد تصور است!! این مساله بخصوص در بازه پر شدن مغز در درختان پسته اهمیت فوق العاده ای دارد! شاید در دوره پر شدن مغز در اواسط تابستان هیچ کودی شگفت آور تر از SOP ها نباشد!! حد بحرانی پتاسیم در برگها در درختان پسته بر اساس مطالعات آمریکاییها حدود 1ممیز 7 دهم درصد است و اگر مقدار غلظت پتاسیم در برگها به زیر این حد سقوط کند تاثیرات منفی روی بازدهی درختان پسته خواهد داشت. یکی از علایم برگی مهم تشخیص کمبود پتاسیم در برگها در درختان پسته سوختن یا نکروزه شدن حاشیه برگهاست اما همیشه این یک علامت مشخص نیست. علایم برگی کمبودهای ماکرو و میکرو در درختان پسته هیچگاه قطعی نیستند به صورتی که ممکن است در یک برگ مقدار پتاسیم به زیر 1 و 7 دهم درصد سقوط کند ولی برگها حالت حاشیه سوختگی را نداشته باشند!! بنطر می رسد توجه به علایم برگی کمبودها در درختان پسته یک اطمینان صد در صد برای تشخیص کمبودها و بیش بودها ایجاد نخواهد کرد و حتما باید در مورد تشخیص کمبودها آزمایشات برگ و خاک را بدقت بررسی کرد!! سولوپتاس ها یا SOP ها برای کشاورزان California هم بسیار شناخته شده هستند و شاید مصرف سولوپتاس ها در باغات پسته کالیفرنیا در جزو سه رتبه اول مصرف کودهای کشاورزی باشد!! فروش سولوپتاس ها در کالیفرنیا بسیار بالاست!! سولوپتاس ها علاوه بر جبران کمبود پتاسیم در باغات پسته نقش های متعدد دیگری هم دارند از جمله 1-افزایش کیفیت دانه ها 2-افزایش وزن دانه های پسته 3- افزایش درصد خندان شدن دانه ها 4-کاهش مقدار پوکی و افزایش کمیت مغز پسته 5- کاستن از بیماریهای برگی و حتی آفات (پتاسیم نقش مهمی در افزایش مقاومت گیاهان به آفات و امراض مختلف دارد) 6- کمک به سالم ماندن درختان رشد بهینه درختان (درختانی که از کمبود پتاسیم در رنج هستند درختانی رنجور و ضعیف هستند) 7-کاهش دادن مقدار شوری در خاک (سولوپتاس ها بدلیل داشتن بنیان سولفاته نقش مهمی در کاهش شوری و اسیدی کردن خاکهای شور و قلیایی دارند). همانطور که بارها در مقالات مختلف اشاره شده نقش بسیار مهم عنصر پتاسیم (K) در تشکیل دانه ها و پر شدن مغز در درختان پسته است اگر چه در مورد رشد بهینه سرشاخه ها نیز پتاسیم اهمیت زیادی دارد!! دادن سولوپتاس ها در دوره خواب درختان در پاییز و زمستان و حتی در دوره بعد از برداشت کار عاقلانه ای بنظر نمی رسد!! و بهترین زمان دادن سولوپتاس ها در دوره رشد و نمو میوه و بخصوص در دوره پر شدن مغز است! یک مشکل عمده در درختان رقم فندقی در ایران وجود مقدار بالا یا درصد بالایی از پسته های معیوب و کج و معوج و ریز است و مشخص شده که دادن سولوپتاس ها می توان از مقدار پسته های ریز کج و معوج در درختان فندقی بکاهد!! اگر چه دادن کودهای پتاسه بخصوص sop ها در سال on یا آور بسیار مهمتر از سال نیاور یا off در درختان پسته است اما بسیاری بر این عقیده هستند که در سالهای OFF هم دادن سولوپتاس به درختان پسته تاثیرات خوبی برای سال بعدی که ON باش دارد!! یکی دیگر از مزایایی سولوپتاس ها وجود حدود 17 درصد گوگرد (S) در ترکیب کودهای SOP است!! که از این حیث نیز می تواند کمک زیادی به رفع کمبود گوگرد در درختان پسته بکند!! عنصر گوگرد S نیز یکی از عناصر مهم در درختان پسته است و مقالات مفصلی در مورد آن در این وبلاگ وجود دارد که خوانندگان می توانند مراجعه داشته باشند!! تقریبا با شرایط موجود بخصوص از نظر شاخص یا ایندکس شوری در بسیاری از کودهای پتاسیمی سولوپتاس ها را می توان بهترین کودهای پتاسیمی برای مصرف در باغات پسته دانست!! مقدار مصرف سولوپتاس ها به ازای هر درخت می تواند متغییر باشد و نمی توان رقم دقیقی برای آن مشخص کرد. این احتمال وجود دارد که برای یک درخت پر بار در دوره پر شدن مغز در تابستان حتی به مقدار 2 کیلوگرم SOP را توصیه کرد!! در پایان باید خاطر نشان کرد که بازار پر است از کودهای سولوپتاس تقلبی با بسته بندی های شکیل که شاید از بسته بندی جنس اصلی بهتر باشد اما آنالیز نتایج آزمایشگاه نبود پتاسیم در این کودهای تقلبی را بهتر نشان خواهد داد و نتیجه می گیریم که جنس اصل را باید از انسان اصل (باوجدان) خریداری کرد! به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱:٢٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٢/٢٩
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED