هرس در درختان پسته-بخش نخست

هرس در درختان پسته-بخش نخست

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

هرس یا پتال عبارتست از حذف هدفمند شاخه ها و سرشاخه ها در درختان پسته. هرس کردن درختان پسته 2 فایده مهم دارد اول حذف شدن شاخه های آلوده و خشکیده از درختان و از بین رفتن منابع اولیه آلودگی (بیماری ها و آفات) و دوم تحریک درختان برای تولید شاخه های زاینده و تولید بیشتر. در مورد زمان هرس بهترین زمان زمان خواب درختان است در فصل زمستان. بخوبی مشخص شده که بریدن شاخه ها و هرس در فصل بیداری درختان یعنی بهار و تابستان نتنها مفید نیست بلکه می تواند باعث تشدید و پیشرفت بیماری سرخشکیدگی در درختان پسته شود (بخصوص در ارقام فندقی و کله قوچی که دارای پوست سیاه هستند). بنابراین توصیه اکید به کشاورزان این است که در فصل بیداری درختان هیچ گونه هرسی انجام ندهند (توصیه مطلق نیست). زمان شروع هرس در درختان پسته از زمانی آغاز می شود که برگهای درختان کاملا فرو ریخته باشند. همانطور که در مطالب قبلی در این وبلاگ بصورت مفصل بحث شده است هنوز بصورت واضح علت سرخشکیدگی درختان پسته و سیاه شدن پوست مشخص نیست و در واقع سرخشکیدگی یک عارضه مالتی فاکتور تلقی شده است بهر روی علاوه بر مدیریت ضعیف کوددهی و آبیاری و باغداری، شوری، کمبود عناصر ماکرو بویژه پتاسیم و... یک ضلع یا یک بخش اصلی از این عارضه بحث پاتوژنیک (باکتری یا قارچ) باشد و بنابراین استفاده از قارچ کش های حفاظتی بخصوص قارچ کش های مسی مانند بردو و اکسی کلرور مس بلافاصله بعد از هرس مفید ارزیابی می شود. علاوه بر قارچ کش های تماسی که در بازار مصرف وجود دارند بنظر می رسد قارچ کش های سیستمیک تاثیرات مناسبی روی سرخشکیدگی ها در درختان پسته داشته باشند بخصوص آلیت یا فوزیتیل آلومینیوم. البته در مورد استفاده از قارچ کش های سیستمیک و تاثیر آن مانند بسیاری از تحقیقات دیگر هیچ مقاله چاپ شده ای وجود ندارد که بشود به آن استناد کرد و این جای تاسف دارد. در مورد تاثیرات قارچ کش ها و زمان استفاده از آنها در آینده یک مقاله مفصل خواهم نگاشت. اما فعلا بعد از عملیات هرس بهتر آن است که سم پاشی با قارچ کش های حفاظتی و تماسی حتما انجام شود حتی در مورد واریته هایی که مشکل سرخشکیدگی ندارند مانند اکبری و احمدآقایی! در مورد هرس درختان پسته و اصول هرس و نحوه عملیات هرس باید این نکته را در نظر داشت که در مورد هرس نمی توان از روش آمریکاییها در هرس درختان پسته بصورت 100 درصد تقلید کرد هر چند می توان از بسیاری از نکات مرتبط با هرس از منابع آمریکاییها استفاده کرد. رشد رویشی و زایشی درختان در آمریکا فوق العاده بالاست (بدلیل نوع واریته و پایه و پیوند و وجود شرایط اپتیمم باغی) و هرس شدید درختان بسیار مفید و کارساز است اما در شرایط باغات فندقی استان کرمان و رفسنجان هرس شدید اصلا قابل توصیه نیست و هرس باید حتما ملایم باشد. در مورد برخی از واریته ها و در برخی از نقاط پسته خیز ایران که رشد درختان فوق العاده بالاست و رشد رویشی بیش از حد معمول است هرس شدید یک توصیه کاربردی و مفید است و شاید چاره ای غیر از هرس شدید نباشد مثلا در مورد درختان رقم اکبری تجربیات نشان داده که هرس شدید یک سال در میان موجب افزایش قابل توجه محصول می شود یا مثلا در مورد درختان رقم بادامی سفید در فیض آباد استان خراسان. بهر روی اینکه هرس در باغی شدید باشد یا ملایم بستگی به نظر کارشناسان و تجربیات سالهای گذشته دارد. بهر روی هرس یک شمشیر دولبه است و می تواند هم مفید و هم مضر باشد. هرس در تولید شاخه های جدید و حتی روی کیفیت میوه و دانه در درختان پسته تاثیر مستقیم دارد. بخوبی واضح است که هرس شاخه هایی که دارای جوانه زایشی نبوده اند موجب افزایش سایز میوه و بهبود خصوصیات کیفی میوه در شاخه هایی شده که دارای جوانه زایشی بوده اند. عدم توجه به غالبیت انتهایی یا اپیکال دومینانس در درختان پسته می تواند موجب کاهش محصول شود بنابراین باید شاخه هایی که دارای غالبیت انتهایی هستند در هنگام هرس در زمستان قطع شوند. عدم قطع شاخه هایی که طول بلندی دارند و بیشتر در میان شاخه های وسطی درختان پسته هستند نتنها موجب کاهش رشد و تولید شاخه ها و جوانه های جانبی می شوند بلکه موجب می شوند درخت اصطلاحا کنده نیندازد و کنده درخت کلفت نشود و درختانی که کنده و طوقه کلفتی نداشته باشند درختان خوبی نیستند چون تحمل شاخ و برگ های زیاد و میوه های تولید شده را ندارند نتیجتا توجه به غالبیت انتهایی مبحث مهمی است. تربیت درختان یک مبحث جالب و مهم است و تربیت درختان در معنای عام یعنی دادن فرم و شکل چشم نواز و منظم به درختان پسته با استفاده از هرس هوشمندانه. حتی در باغات ایالات متحده اره های خودکاری وجود دارد که به ماشین آلات و تراکتورها وصل شده و بصورت کاملا منظم شاخه ها را هرس می کنند و بنابراین دو دلیل عمده ای که باغات پسته و درختان پسته در ایالات متحده و در کالیفرنیا چشم نواز هستند اول رعایت فاصله بین ردیف ها و درختان است و دوم تربیت چشم نواز با استفاده از هرس هوشمندانه. هرس درختان پسته در ایران برای ایجاد حالت چشم نوازی کاری است اشتباه و ممکن است شاخه هایی که بصورت بی رویه هرس شده اند هرگز نتوانند حجم شاخ و برگ قبل از عملیات هرس را ایجاد بکنند و همچنین خطر شیوع و گسترش سرخشکیدگی هرس چشم نوازانه در درختان پسته را امری ریسکی می کند. بهر روی یک قانون کلی در مورد هرس وجود دارد و آن این است که هر چه رشد رویشی درختان بیشتر باشد باید هرس نیز شدیدتر و بیشتر باشد. در برخی از باغات پسته ایران گاها سالانه نیاز به دو نوبت عملیات هرس است اما این نقاط شامل استان کرمان نمی شوند مسلما (به استثنای موارد معدود). بهترین الگوی هرس در درختان پسته الگویی است که موجب تولید بیشترین شاخه های فرعی و جانبی شود. هر چه مقدار و تعداد شاخه های فرعی تولید شده توسط درختان بیشتر باشد مقدار محصول بیشتر خواهد بود. بهر روی هر چه حجم کانوپی یا شاخ و برگ در درختان بیشتر باشد مقدار محصول تولید شده بیشتر خواهد بود. درختان تنومندتر محصول بیشتری هم تولید خواهد کرد. گاها برای درختان پیری که رشد چندانی ندارند هرس شدید صورت می گیرد و اگر هرس شدید جوابگو نبود سربرداری انجام می شود. رعایت اصولی که بعنوان اصول اولیه هرس درختان پسته در فیلم ها و جزوات آموزشی و منابع آمریکاییها وجود دارد نمی تواند بصورت مطلق پاسخگو و مناسب عملیات هرس در باغات پسته ایران باشد. بعنوان مثال شاخه های نزدیک به زمین در باغات کالیفرنیا حتما قطع و هرس می شوند چون مزاحم سیستم مکانیزه هستند اما در باغات پسته فندقی رفسنجان هر چه شاخه به زمین نزدیکتر باشد محصول بیشتری تولید می کند و قطع یا هرس اینچنین شاخه هایی کار درستی نیست!! همانطور که اشاره شد استفاده از قارچ کش ها بعد از هرس درختان پسته امری ست واجب و نکات خاص خود را دارد.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٦:٥٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۸/٢٠
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED