هرس در درختان پسته-بخش دوم

هرس در درختان پسته-بخش دوم

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

تربیت درختان از طریق هرس منظم موجب کارآیی سیستم برداشت و سهولت مکانیزاسیون در باغات پسته خواهد شد. بهمین دلیل آمریکاییها علاقه زیادی به هرس منظم بخصوص در مورد استفاده از ماشین های برداشت محصول پسته دارند و هر گونه هرس نامنظم را رد می کنند و این در حالی است که در بسیاری از باغات پسته ایران و روش سنتی استفاده از هرس منظم کاری است غیر منطقی!! و بهتر است هرس هدفمندانه باشد تا منظم!! همانطور که اشاره شد هرس منظم  در باغات پسته امریکا کار را برای ماشین های برداشت که یقه درخت را بشدت می لرزانند راحت تر می کنند. محاسبات هرس در باغات پسته امریکا اینقدر دقیق است که باید برای ماشین های برداشت محصول یک شعاع مشخص وجود داشته باشد و شاخه هایی که در شعاع پوششی دستگاه برداشت مکانیزه پسته وجود نداشته باشند قابل برداشت نیستند (شاخه های بلند و دارای طولهای غیرهمسان!) اینکه شاخه ها در حیطه ماشین برداشت محصول باشند همگی بستگی به مساله هرس دارد. سن درختان پسته در مساله هرس بسیار مهم است توصیه اکید به کشاورزان این است که در سالهای جوانی و سنین اولیه در درختان پسته هرس شدید انجام نشود و هرس برای درختانی که مسن تر هستند قابل توصیه است! در مورد درختان مسن که شاخه های کلفت و بدون رشدی بخصوص در وسط تاج درختان دارند هرس اینجور شاخه هایی بصورت کامل از محلی که روییده شده اند به احتمال زیاد موجب تحریک درختان و رشد شاخه های زاینده و نو خواهد شد. بصورت یک قانون کلی وجود شاخه های کلفت چندین ساله وسط تاج درختان پسته موجب کاهش عملکرد خواهد بود. باید مراقب بود که نباید و نمی توان تمام شاخه های کلفت وسط درختان پسته را برید چون شاکله تاج درخت بهم می خورد و خطرناک است. همانطور که قبلا اشاره شد در باغات پسته مکانیزه امریکا اصول هرس با اصول هرس در باغات سنتی ما کاملا با هم فرق می کند و تقلید از طریق دیدن فیلم ها سود چندانی ندارد مگر آنکه همه سیستم ها در باغ پسته ما مکانیزه باشد!!. هرس کامل در مورد بسیاری از درختان میوه یک امر رایج است مثلا در مورد درختان هلو ممکن است تمام شاخه ها را در فصل هرس چیده شوند اما در مورد درختان پسته هرس کامل بهیچ وجه قابل توصیه نیست. اگر چه پسته جزو درختان میوه از نظر باغبانی محسوب می شود اما از بسیاری از لحاظ مانند هرس، درختان پسته تفاوت زیادی با سایر درختان میوه دارند. شاخه ها باید طوری باشند که متناسب با ظرفیت باردهی باشند. شاخه ضعیفی که دارای چندین پتک باشد بلاشک نمی تواند خوشه های موثری تولید کند. شاخه های ضعیف دارای آلودگی به آفت چوبخوار بهتر است در مرحله هرس حذف شوند. بهترین شاخه ها شاخه هایی هستند که متناسب با ظرفیت تولید خودشان پتک یا گره زایشی  تولید می کنند. اینکه چه شاخه ای بماند و چه شاخه ای حذف شود در مرحله هرس کار ظریفی است و نیاز به تجربه زیادی دارد. بنظر من فرق چندانی از نظر هنر کاری باغبانی میان پیوند زدن و هرس کردن در درختان پسته وجود ندارد و هنر هرس کردن بهمان اندازه هنر پیوند زدن مهم است. در باغات پسته ایران که بیشتر بروش سنتی کشت می شوند داریم هرس کن ها یا پتال کنهای با تجربه و کارکشته که گاها بهتر از دستگاههای هرس خودکار آمریکایی هرس می کنند!. بنابراین هرس کردن باید توسط متخصص اینکار در باغات پسته انجام شود و هرس کن در درختان پسته نمی تواند و نباید یک کارگر عادی باشد چون شدیدا به ما ضرر خواهد زد. سم پاشی حفاظتی با قارچ کش ها پس از عملیات هرس ضروری ارزیابی می شود بخصوص در واریته های فندقی و کله قوچی که درگیر سرخشکیدگی هستند. قارچ کش های حفاظتی قارچ کش هایی هستند که روی شاخه های تازه بریده شده حالت تیمار ایجاد می کنند و مانع از نفوذ و گسترش بیماری قارچی یا باکتریایی از طریق نفوذ به پوست می شوند. بهترین قارچ کش ها برای بعد از هرس قارچ کش هایی هستند که دارای عنصر مس هستند مانند بردو و اکسیل مس یا اکسی کلرور مس. شاخه هایی که چیده می شوند باید از محیط باغ خارج و معدوم شوند. در مورد بحث آفات چیدن شاخه های خشک آلوده مهم است بخصوص در مورد آفت پروانه چوبخوار پسته که زمستان را بصورت لارو یا کرم در سرشاخه ها سپری می کند. علاوه بر پروانه چوبخوار در مورد سرشاخه هایی که درگیر شپشکها هستند بهتر است در زمان هرس اینگونه از شاخه ها هرس و معدوم شوند. در مورد استفاده از قارچ کش ها در دوره بعد از هرس در زمستان بهتر آن است که حدودا یک فاصله 1 هفته ای از زمانی که قارچ کش پاشیده می شود تا زمانی که بارندگی ها آغاز شوند وجود داشته باشد بعبارت ساده تر بارندگی بلافاصله بعد از استفاده از قارچ کش های حفاظتی بعد از هرس موجب شسته شدن قارچ کش از سرشاخه ها می شود. استفاده از قارچ کش های حفاظتی مسی تا حد زیادی کمک به جبران کمبود مس در درختان پسته هم خواهد کرد هر چند که جذب مس از سرشاخه ها و درختان بدون برگ کمی دشوار است اما بهر روی می تواند کمک کننده باشد. علاوه بر قارچ کش های مسی مانند اکسیل مس و بردو در مورد سم قارچ کش و باکتری کش بردو وجود کلسیم در این ترکیب هم می تواند روی درختان تاثیر مثبت داشته باشد بخصوص در مورد سرشاخه هایی که درای پوست سیاه هستند. در مورد درختانی که دارای رشد فوق العاده زیاد از نظر رویشی هستند هرس کردن یک امر غیرقابل اجتناب است و برای تهویه و گردش هوا و استفاده از نور خورشید و رشد متوازن درختان ضرورت دارد. در مورد درختانی که برای تعویض پیوند هرس می شوند باید زمان هرس و نحوه هرس متفاوت باشد و در مورد اینچنین درختانی بریدن درختان در ماههای پایانی سال انجام می شود نه در فصل پاییز و زمستان بدلایل مختلف!! در مورد واریته های فندقی و کله قوچی که درگیر سرخشکیدگی هستند انتخاب زاویه برش اهمیت زیادی دارد. اگر شیب زاویه برش در هرس بسمت نور خورشید باشد بیماری سرخشکیدگی تشدید خواهد شد. متاسفانه شیب بریدن یا زاویه برش درختان در هرس در اکثر باغات پسته اشتباه و زیانبار است (درختان فندقی و کله قوچی). زاویه برش مناسب زاویه ای است که دقیقا شیب آن خلاف جهت تابش نور خورشید باشد. اگر زاویه هرس در پسته روبروی آفتاب باشد شیره ای که از محل هرس بخصوص در شاخه های کلفت بیرون می ریزد بر روی سطح شیب دار هرس که روی به آفتاب است جریان پیدا می کند و نتیجتا تابش آفتاب بر روی شیره مالش یافته روی سطح شیب دار رو به خورشید موجب چسبندگی شیره روی سطح پوست شیب دار شده و حرارت خورشید موجب تشدید عارضه خواهد شد. در مورد بسیاری از واریته ها مانند احمدآقایی و اکبری که مشکل سرخشکیدگی وجود ندارد یا بسیار کم است زاویه هرس اهمیت چندانی در هرس شاخه ها ندارد و هرس دقت کمتری در مقایسه با درختان فندقی لازم دارد. از شاخه های بریده شده نیز می توان بعنوان کود و یا تهیه کمپوست بهره برداری کرد البته با روش و متد اصولی و گرنه بریدن شاخه و انداختن آنها در وسط کرتها نمی تواند مفید باشد.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۸:٢٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/۸/۳٠
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED