تجارت پسته بخش مهم صنعت پسته ایران

تجارت پسته بخش مهم صنعت پسته ایران

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بعد از گذشت یکسال زحمت کشاورزان باید به فروش محصول خود اقدام کنند. فروش پسته خود یک امر پیچیده است و معادلات بسیاری در قیمت پسته دخالت دارند. بر خلاف نظرات بسیاری از کارشناسان و اساتید علم اقتصاد کشاورزی که ادعاهای زیادی دارند در واقع قیمت پسته را دلالان و تاجران تعیین می کنند. نکته مهم اینجاست که بسیاری از افراد عادی تصور می کنند که قیمت پسته بصورت 100 درصد در دست تاجران پسته است که البته چنین چیزی صحت ندارد. قیمت پسته را فاکتورهای مختلفی تعیین می کنند که شاید مهمترین آنها مسایل سیاسی باشند. هر چه رابطه سیاسی ایران با کشورهای دیگر روانتر باشد نتیجتا اقتصاد نیز از چرخه بهتری برخوردار خواهد بود و تجارت با کشورهای دیگر سهل الوصول تر و تجارت پسته نیز رونق بیشتری خواهد داشت. بهر روی رقابت دلالان و تاجران نیز در امر بازار پسته تاثیرات خاص خود را دارد. تجارت و خرید و فروش پسته یک امر ریسکی فوق العاده است و بالا و پایین شدن قیمت پسته بسیاری از دلالان را خوشحال و بسیاری را نیز متضرر کرده است و متاسفانه عده ای هم بخاطر همین معامله و سودای بدفرجام در زندان هستند. بهر روی بهتر است کشاورزان محصول پسته خود را به تاجرانی عرضه کنند که خوشنام و با سابقه باشند. تاجری که صحبت از قیمت های بالا و خرید بصورت مدت می کند باید در دادن محصول پسته خود به آن دقت کرد. بهر روی قیمت پسته و بازار آینده آن را باید از افرادی جویا شد که سالهای سال تاجر بوده اند و بنظر من تجربه در بازار خرید و فروش پسته و تعیین قیمت ان حرف اول را می زند. وجود دارند افرادی در بازار که تجربه چند ده ساله در امر خرید و فروش پسته دارند و با تخمین های بسیار نزدیک به واقعیت انسان را بشگفتی می اندازند. یکی از دوستان تعریف می کرد که فلان تاجر در بازار پسته کرمان در سال اخیر تمام قیمتها و اتفاقاتی که در بازار پسته در طول این چند ماهه اخیر افتاد از چندین ماه قبل با تخمین زیادی پیش بینی کرده بود و اتفاقا پیش بینی ها بسیار نزدیک به واقعیت بودند. بهر حال مبحث خرید و فروش پسته کاملا سنتی و قدیمی است و نظارت چندانی بر آن نیست. تاجران پسته از نظر مالی قدرت زیادی دارند و زیر بار هیچ نظارتی نمی روند. در واقع توصیه به کشاورزان این است که در مورد فروش پسته خود عجله نکنند و زمانی پسته را به بازار عرضه کنند که قیمتها مناسب باشد. قیمت زیر 25 هزار تومان بهیچ وجه نمی تواند جوابگوی هزینه ها در باغات پسته ایران باشد. شاید یکی از مهمترین مزایای خشکبار منجمله پسته این باشد که می توان بدون نگرانی محصول را بمدت چندین ماه در انبارها نگهداری کرد و در زمان مناسب و با قیمت مناسب فروخت. در مورد بسیاری از محصولات کشاورزی و صیفی متاسفانه کشاورزان فرصت زیادی برای فروش محصول خود ندارند واگر محصولشان فروش نرود از بین خواهد رفت. در جیرفت بنده خودم شاهد بودم که کشاورز چندین تن پیاز را بصورت مجانی و بدلیل ترس از پوسیدن و خراب شدن به دلالان عرضه می کرد. تجارت پسته در شرایط فعلی تخصص چندانی لازم ندارد و فقط تجربه می طلبد. بر سر رقابت برای خرید محصول پسته در بین تاجران متاسفانه در برخی از سالهای اتفاقاتی می افتند که موجب ضرر و زیان هم برای خود تجار و هم برای خود کشاورزان می شود. دخالت برخی از تاجران نوظهور و ناشی گری بسیاری از آنها در امسال تا حدی در کاهش قیمت پسته بی تاثیر نبوده است و بلاشک ایندسته از تجار تجار دایمی در بازار پسته ایران نیستند و ماندگاری آنها بعید است اما بهر روی رقابت ناشیانه آنها موجب ضرر و زیان خود، تاجران باسابقه و همچنین کشاورزان شده است. در چند سال اخیر متاسفانه بسیاری از بازارهای سنتی و های کلاس پسته ایران در اروپا بدلایل مختلف از جمله مسایل سیاسی و تحریم و آفلاتوکسین و باقیمانده سموم محصول از دست ایران رفته است و امریکاییها بخوبی این بازار را پر کرده اند. از طرف دیگر آهنگ کند رشد اقتصادی در کشورهای عضو حوزه یورو موجب کاهش تقاضا برای خرید پسته شده است. بجای کشورهای اروپایی چینی ها تقاضای زیادی برای خرید محصول پسته ایران از خود نشان داده اند. و تاجران چینی مستقیما به رفسنجان و کرمان رفت و آمد دارند و متاسفانه عده ای از تاجران ایرانی ناشی گری کرده اند و با بستن قراردادهای آبکی با برخی از تجار چینی موجب اختلال و ضرر و زیان در بازار پسته شده اند. آش تا آنجا شور شده است که چینی هایی که پول نقد برای پسته ایران می پرداختند یاد گرفته اند که بصورت مدت پسته را خریداری کنند!! علاوه بر چینی ها، روس ها هم جزو مشتریان پسته ایران هستند و شاید بتوان گفت چینی ها و روس ها مهمترین مشتری های پسته ایران باشند. چینی ها برای پسته هایی که می خرند توجه چندانی در برخی از موارد به کیفیت ندارند و بیشتر سودی که در کشور مبدا نصیبشان می شود مورد توجه است اما مشتریان اروپایی پسته ایران توجه زیادی به فاکتورهای کیفی محصول پسته از خود نشان می دهند. پسته محصولی است که بیش از 90 درصد آن صادر می شود و ارزآوری قابل توجهی نصیب ایران می کند. متاسفانه تحریمها با اختلالاتی که در ورود و خروج و تبادل پول بوجود آورده مشکلات خاص خود را برای تاجران پسته بوجود آورده است اما خوشبختانه در مورد برخی از کشورها مانند چین مشکلات کمتری در این ارتباط وجود دارد ولی کلا تحریم بانکی ایران کاری بسیار ناشایست و نادرست و زورگویانه بوده است. یکی از مشکلات مهم خرید و فروش پسته مشکلات بهداشتی است. متاسفانه بسیاری از دلالان پسته را در جاهایی دپو می کنند که بهداشتی نیست و همین مساله موجب شیوع آفات انباری و حتی موش ها و ..در برخی از محلهای نگه داری پسته شده است. تاجران خیابانی یعنی تاجرانی که سرمایه چندانی ندارند و بصورت فله ای و در حد کم پسته را می خرند کار درستی انجام نمی دهند و بهتر است با افرادی که هیچ تعهد و دلسوزی نسبت به نگهداری بهداشتی پسته ندارند وارد این عرصه نشوند و متاسفانه در مورد نظارت صحیح روی کسانی که خرید و فروش پسته را انجام می دهند بسیار ضعیف است!! صنعت پسته ایران دارای بخش های مختلف و مهمی است که شاید تجارت بعد از باغبانی مهمترین بخش در صنعت پسته ایران باشد. مکانیزمی که بتواند قیمت پسته را در حد قابل قبولی حفظ کند و جلو دلال بازی ها را بگیرد باید یکی از اولویت های اصلی صنعت پسته ایران باشد. خام صادر کردن پسته نیز کار صحیحی نیست و بهتر است تاجران روی محصولات فرآوری شده پسته دارای برندهای ایرانی با کیفیت و معتبر هم برنامه ریزی داشته باشند و از خام صادر کردن محصول با این حجم بالا خود داری شود. دستهایی در تجارت پسته ایران وجود دارند که فقط فکر منافع شخصی هستند و این دستها باید جای خود را به دستهایی بدهند که هم کشاورز و هم تاجر بصورت توامان سود ببرند. گفته ها و ناگفته های زیادی در مبحث تجارت و بازار پسته وجود دارند که خارج از حوصله این مطلب است. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٧:۱۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٩/٤
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED