باز هم درد دل

باز هم درد دل

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

با پوزش از همه دوستان و عزیزانی که وبلاگ را دنبال می کنند. بعلل مختلف چند وقتی نتوانستم به گذاشتن مطلب در وبلاگ بپردازم یعنی وقت چندانی نبود. از همه دوستان و عزیزانی که ایمیل دادند بینهایت سپاسگذارم. مطلبی که می خوام باز کنم در ارتباط با شیوه های مختلف باغداری پسته در نقاط مختلف پسته کاری کشور عزیزمان ایران است. بارها تاکید شده توسط بنده و سایر دلسوزان که روش های مدیریتی که در باغات پسته ایالات متحده استفاده می شوند تمام و کمال قابل تقلید و استفاده در باغات پسته ایران نیستند هر چند بازدید از باغات پسته آمریکا می تواند بسیار مفید باشد و برخی از روش ها قابل استفاده. باغات پسته در کالیفرنیا در ناحیه مشخص و ایالت کالیفرنیا احداث شده اند و تقریبا در مرز مشخص اقلیمی و جغرافیایی قرار دارند. هر چند که در برخی از ایالت های امریکا هم پسته کاری رونق یافته است از جمله  ,..Arizona. پسته کاری در ایران در استانهای مختلف ایران وجود دارد. هر استانی که حاشیه کویری داشته باشد قابل پسته کاری و باغداری پسته است از استان خراسان بزرگ بگیرید تا سمنان و یزد و کرمان و اصفهان و فارس و سیستان و بلوچستان و .....جدیدا هم استانهای جدیدی به این لیست اضافه شده اند از جمله استان لرستان و...وقتی که صحبت از پسته آمریکا می شود صحبت از یک ایالت با امکانات وسیع و روشهای تقریبا مشابه باغداری در تمام باغات است. نحوه هرس، کوددهی، آبیاری، بافت خاک، نحوه پیوند، نحوه برداشت محصول و بسیاری از اعمال باغبانی مهم پسته در کالیفرنیا در تمامی باغات تقریبا  یکسان و کاملا علمی است. UCB1 بعنوان پایه خوب و برگزیده پسته در کالیفرنیا مورد تایید همگان است و شکی در خوب بودن این رقم پسته در ایالات متحده وجود ندارد اما آیا UCB1 می تواند در شرایط باغات ایران دوام بیاورد و بازدهی داشته باشد؟ درختان UCB1 دارای سیستم آبیاری منظم و دقیق است بصورتی که هیچ گاه رطوبت اطراف ریزوسفر درخت یا محیط اطراف ریشه از حد ظرفیت زراعی (فیلد کاپاسیتی) پایین نمی آید و این در حالی است که بهترین بازه زمانی آبیاری درختان پسته در ایران که در برخی از نقاط پسته کاری ایران وجود دارد 20 روز است و حتی درختان در برخی از نقاط پسته خیز استان کرمان دوره آبیاری به 90 روز می رسد. بنابراین تکثیر و پروریدن UCB1 آورده شده از آمریکا و کشت آن یک حماقت محض است که بسیاری از مدعیان به این سمت رفته اند!! باید بسمت پایه ها و ژرم پلاستهای بومی رفت. ذخایر ژنتیکی و ژرم پلاست پسته در ایران بسیار متنوع و تقریبا در دنیا نامبر وان است و هیچ کشور پسته خیزی این جور ذخیره ژنتیکی پسته مانند ما ندارد. ما بجای شناسایی و تکثیر ذخایر بومی و ژنتیکی خودمان پایه ای را بنام UCB1 از آمریکا آورده ایم و بعنوان پایه برتر به کشاورزان معرفی می کنیم که ابدا صحیح نیست و در واقع شیوه ای ملا نصر الدینی است مانند یکی از دوستان عزیز خراسانی بنده که می خواست با دادن کود و ماسه بادی به نهالهای پسته ای که هنوز کشت نشده بودند محصول آنها را 3 برابر کند البته از روی نا آگاهی!! در اقلیم پسته خیز ایران وجود دارند پایه هایی ناشناخته که بسیار مقاومند و بازدهی بسیار زیادی در شرایط سخت کم آبی و شوری و ...دارند اما باید بودجه ای باشد که بشود روی این پایه ها کار کرد نیست و اگر وجود داشته باشد نیروی متخصص دلسوزی وجود ندارد. مقایسه و تقلید از کشورهای دیگر در بحث پسته امری کاملا اشتباه است و بهترین روش این است که ما روش ها را با شرایط ایران تطبیق بدهیم. حتی در مورد استانهای مختلف هم معذوریتها و روش ها بسیار متنوع و جالب هستند. یک قانون در انتخاب هر چیزی وجود دارد و آن این برگزیدن افراد و اشخاص و پیوندها و کلا هر چیز بومی است یا حداقل دارای کمترین مسافت با منطقه مورد نظر ما باشد. UCB1 رقمی که از هزاران کیلومتر آنطرفتر از کالیفرنیای آمریکا آمده آیا می توان چاره ساز ما باشد بنظر من هرگز!! متاسفانه شایعات در مورد این رقم بسیار زیاد است بهر روی نمی شود بر اساس شایعات تصمیم گیری کرد ولی شخصا ترجیح می دهم از پیوندهای بومی ایران و حتی منطقه ای خوب استفاده کنم تا UCB1. در مورد بسیاری از روش های دیگر هم نمی شود قانون کلی نوشت. مثلا در بسیاری از کتب بحث چالکود بعنوان بهترین روش کوددهی در باغات پسته برشمرده شده است و از دیدگاه بنده چالکود جایگاه چندانی در پسته کاری ایران در بیش از 90 درصد باغات ندارد. برخی از روش های مندآوردی که در برخی از باغات پسته استفاده می شود بسیار مضحک هستند و دوستی به تمسخر می گفت آمریکاییها باید از ما تقلید کنند در پسته کاری با این کشاورزان نابغه ای که ما داریم مثلا پاشیدن انغوزه یا واجبی یا  پهن الاغ  و گاو و ... برای مبارزه با شیره خشک یا پسیل پسته!! یا کشاورزی می گفت آقای مهندس سم پاشی چیز خوبی نیست و ما درختان پسته خودمان را به سم عادت نمی دهیم و این در حالی بود که آفات از سر تا پای درختان رقص بریک می دادند!!  در مورد بسیاری از باغات پسته در نقاط مختلف پسته خیز ایران روش ها می توانند بسیار متغییر باشند و نمی شود نسخه ای واحد و حتی فرمولی واحد نوشت. فرمول محلولپاشی و سم پاشی در باغات پسته پرآفت و داغون واقع در منطقه ایکس با فرمول آن در باغات رو به راه و خوب استان ایگرگ باید با هم فرق کند. روش های هرس، آبیاری، مبارزه با آفات و بیماریها، و .....مسلما در استانهای مختلف پسته خیز ایران با هم فرق می کنند. یک کود یا سم ممکن است در یک منطقه قابل توصیه باشد و در منطقه دیگر غیر قابل توصیه و این توصیه ها بسیتگی به نظر متخصصین دارد. وقتی کارشناسی باغات را مدیریت می کند که فرق درخت ماده با درخت نر را نمی شناسد باید هم مزرعه بهترین مزرعه باشد و عملکردهای چند صد تنی در هکتار داشته باشد!! میزان عملکرد  در باغات پسته در شرایط نسبتا نرمال در ایران حداقل 1500 کیلو پسته خشک در سال آور یا on است و این در حالی است که باغاتی در ایران وجود دارند که عملکرد در هکتار به 1000 کیلو پسته تر در هکتار هم  در سال آور نمی رسد و این رکورد جالبی است!! از 2 هکتار زمین پسته ای کشاورزانی وجود دارند که یکسال در میان صدها میلیون تومان درآمد دارند و این در حالی است که در برخی از نقاط استان کرمان هکتارها هکتار زمین به اصطلاح مشجر پسته ای وجود دارند که در اثر بی مدیریتی به ورشکستگی مطلق افتاده اند و باغات رها شده اند. دانش تغذیه درختان پسته یک دانش بسیار پیشرفته و در حال رشد است نمی شود فقط با دادن پهن گاو یا گوسفند باغات را به عملکرد مطلوب و اقتصادی رساند. دانش پسته کاری در بسیاری از نقاط پسته خیز ایران وجود ندارد و کشاورزان فقط از روی کتاب و جزوه ها برای باغات پسته برنامه روزانه می نویسند مانند سربازانی که در پادگان نظامی خدمت می کنند. ساعت 5 صبح برپا، 6 تا 7 صبح صبحانه، 7 تا 10 صبح رژه و....بارها تاکید کرده ام که برای باغات پسته نمی توان برنامه تقویمی یا زمانبندی تعریف کرد و نوشت چون شرایط درختان و باغ بسیار متغیر است و هر سال باید فرمولها و دستورها عوض شوند. علم باغدارای و پسته کاری یک علم بسیار دینامیک و متغییر است و نمی شود بر اساس دستورالعمل برخورد کرد. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٤:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱۱/٧
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED