آفات ثانویه تهدیدی جدی برای پسته ایران!!

آفات ثانویه تهدیدی جدی برای پسته ایران!!

محمد جمالیزاده

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

آفات ثانویه دسته ای از آفات هستند که در اثر ضعیف شدن درختان به درختان حمله ور می شوند. آفات ثانویه در همه درختان و در جاهای مختلف وجود دارند از درختان بلوط در زاگرس ایران بگیر تا باغات پسته کرمان. آفات ثانویه دارای انواع و اقسام مختلفی هستند و معمولا بعنوان عوامل فرصت طلب برشمرده می شوند بدین صورت که در اثر هر عاملی که موجب ضعف درختان شود به درختان حمله ور می شوند و سرعت نابودی درختان را چندین برابر سرعت می بخشند!! تغییر شرایط اقلیمی، کاهش میزان بارندگی، کمبودهای غذایی و درگیر شدن درختان در آن واحد به چندین مشکل مختلف زمینه را برای فعالیت مخرب آفات ثانویه همراه می کند!! درختان پسته ای را در نظر بگیرید که در آن واحد درگیر پروانه چوبخوار، پسیلومایسز، شوری خاک و آب، مسمومیت بور ... است و مسلم آن است که بمرور درخت ضعیف و ضعیف می شود تا حدی که چوبخوارها و پوستخوارها—آفات ثانویه—به درختان حمله ور می شوند!! آفات ثانویه یک مشکل مهم در مورد فضاهای سبز و شهرداری هاست و درختانی که به هر دلیلی در سطح شهر ضعیف می شوند مورد هجوم پوستخوارها و چوبخوارها قرار می گیرند. آفات ثانویه معمولا جزو خانواده سخت بالپوشان یا سوسکها هستند!! سوسکهای پوستخوار پسته از جمله آقات ثانویه ای هستند که بسیاری از مناطق پسته کاری با سابقه بالا آلوده به این مشکل هستند. هر جا که اثری از سرخشکیدگی پسیلومایسیزی و سیاه شدگی پوست تنه درخت است در بسیاری از موارد زیر ناحیه سیاه شده سوراخهای ریزی وجود دارد و در صورت کنار زدن پوست کانالهای سوسک پوستخوار و خود سوسکها بخوبی قابل مشاهده هستند. فضولات آفت کاملا در زیر پوست قابل مشاهده هستند و همچنین از محل خروج و یا ورود آفت به پوست آلوده یک قطره صمغ کوچک و شفافی دیده می شود.  بنظر می رسد ارتباط تنگاتنگی میان بیماری پسیلومایسزی در پسته و ظهور و بروز سوسک پوسخوار پسته وجود داشته باشد!! در مورد آفات سوسکی درختان پسته بعدا یک مقاله جداگانه خواهم آورد و آنها را با هم مقایسه خواهم کرد اما ذکر این مطلب ضروری است که آفتی که بنام سوسکو یا سوسک جوانه خوار پسته در پسته معروف است و با نام علمی  سوسک سرشاخه خوار یا جوانه خوار پسته Hylesinus vestitus جزو آفات ثانویه نیست و درختان ضعیف و قوی را آلوده می کند اما سوسک پوستخوار پسته با نام علمی Estenoborus perrisi جزو آفات ثانویه است و زمان ضعف درختان به درختان حمله می کند. سوسک پوستخوار پسته آفتی بسیار رایج شده و حتی در درختان که هنوز برگ سبز دارند اما بهر علتی ضعیف شده اند مشاهده می شود و سرعت نابودی درختان را بیشتر می کنند. گاها آفات ثانویه موجب نابودی بسیاری از درختان تنومند شده اند. بهترین راه مقابله با آفات ثانویه در هر درختی استفاده از روش های تقویت درختان است و سم پاشی درختان چندان ثمر بخش نیست مگر در موعد مناسب و در یک بازه زمانی محدود در اوایل بهار!! لاروهای Estenoborus perrisi در زیر پوست از ناحیه کامبیوم تغذیه کرده و با ایجاد دالانهایی درجهات مختلف باعث قطع آوندها و سرانجام مرگ درخت میشوند. حشره کامل سوسک ریزسیاه رنگی به طول 2میلیمتراست. بالپوشها و پاها و قسمت قدامی سینه اول قرمز است. این  حشره زمستان رابه صورت حشره کامل یالا رود زیر پوست درخت به سر میبرد. حشره کامل در زمستان فعالیتی نداشته و داخل دالانهای تغذیه ای بسرمیبرد. دراوایل بهاراین حشرات باگرم شدن هوا خارج می شوند. آنگاه حشره برای ورود به زیرپوست به وسیله قطعات دهان خود سوراخی به قطریک میلیمتر ایجاد کرده سپس وارد می شوند. با انجام عملیات صحیح زراعی و قطع درختان خشک و سرشاخه های آنها وانهدام آنها و به خصوص تنظیم برنامه آبیاری و تقویت خاک می توان ازخسارت این افت جلوگیری کرد. برای مبارزه شیمیایی با آفت میتوان در اوایل بهار و هنگام ظهور حشرات کامل سم پاشی را آفت کش های مناسب انجام داد. هرس شاخه های آلوده در پسته کار بسیار مهمی در کنترل بیماری است و گاها هرس دوباره و سه باره در طول سال لازم است و متاسفانه گاها در اوج تابستان بریدن و سوختن سرشاخه های آلوده الزامی می شود!! هر چند که هرس تابستانه کار صحیحی نیست!!! در پایان از همه دوستانی که مطالب را دنبال می کنند خواهشمندم که سوالات خود را مطرح نکنند چون وقت چندانی برای پاسخگویی نیست. به امید آینده ای بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٦:٠۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٤/٤/۱٤
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED