ارتباط ورتیسیلیوم Verticillium با شوری خاک در پسته

ارتباط ورتیسیلیوم Verticillium  با شوری خاک در پسته

محمد جمالیزاده

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

ارتباط تغذیه nutrition با بیماریهای گیاهی یک امر مسلم ثابت شده است. برخی از بیماریهای گیاهی با وجود یا عدم وجود برخی از عناصر همبستگی مثبت یا منفی دارند. مثلا عنصر پتاسیم K و کلسیم   Ca تا حد زیادی اینتراکشن منفی با برخی از آفات و امراض گیاهی دارند!! حتی در مورد آفات هم عناصر در شیوع و توسعه آفات اهمیت دارند. مثلا در مورد پسیل پسته مطالعات نشان داده که کودهای نیتروژنه N و کودهای حاوی روی Zn موجب افزایش تراکم پسیل یا شیره خشک در باغات پسته میشوند و عناصری مانند Ca موجب کاهش دانسیته یا تراکم آفت پسیل  در باغ می شود بهمین دلیل است که دادن کودهای ازته در اوج طغیان پسیل موجب افزایش جمعیت آفت می شود و محلولپاشی کودهای کلسیمی موجب کاهش تراکم آفت می شوند!! علاوه بر بحث عناصر تنش های فیزیولوژیکی هم موجب کاهش قدرت گیاه و افزایش شدت بیماریهای گیاهی می شوند. مثلا شوری خاک موجب افزایش بسیاری از بیماریهای گیاهی می شود و معمولا در خاکهای شور شدت بیماری های گیاهی هم بالاتر است. اما در مورد شوری این یک قانون کلی نیست مثلا در مورد قارچ عامل ایجاد کننده گموز در پسته Phytophthora مطالعات مشخص کرده که معمولا در خاکهای شور شدت بیماری کمتر است!! در مورد پسیلومایسز پسته با قارچ آلوده کننده Paecilomyces مطالعات مشخص کرده که همبستگی مثبت بین شوری و شیوع و گسترش سرخشکیدگی حاصل از پسیلومایسز در پسته وجود دارد!! عواملی که به هر علت موجب ضعف درختان میشوند بدون شک زمینه را برای گسترش امراض و بیماریهای گیاهی هموار می کنند. پسیلومایسز در باغات پسته ای که مدیریت مناسبی ندارند و در معرض تنش های مختلف هستند شیوع بسیار بیشتری دارد. در بخش بیماریهای گیاهی مطالعات مختلف و جالبی در مورد ارتباط بیماریهای مختلف گیاهی با عوامل محیطی و عوامل تغذیه ای یا عناصر انجام شده و یا در حال انجام است. از انواع و اقسام قارچهای بیماریزا بگیر تا حتی نماتدها و باکتریها و حتی ویروس های گیاهی!! بخش تحقیق و توسعه در کارخانجات معتبر تولید کننده کودها و سموم شیمیایی در صدد دستیابی به ترکیباتی هستند که منشا عنصری داشته باشند و روی کنترل آفات و امراض گیاهی موثر باشند!! ترکیباتی در بازار مصرف کشاورزی ایران و دنیا وجود دارند که بیس یا پایه عنصری دارند و در ساختار آنها از هیچ گونه سم شیمیایی استفاده نشده و تا حد زیادی هم اثر بخش بوده اند حتی در مورد ویروس های گیاهی!! ورتیسیلوم Verticillium یک قارچ مخرب در همه نباتات محسوب می شود و هر سال خسارات فراوانی را به محصولات کشاورزی در کل دنیا وارد می کند. ورتیسیلیوم میزبانهای بسیار زیاد و متنوعی دارد از گیاهان زراعی مانند پنبه بگیر تا درختان میوه و خشکبارها مانند پسته. ورتیسیلیوم در آمریکا در دهه های پیش بسیار خسارتزا بوده به آن دلیل که آمریکاییها در کالیفرنیا گاها برای احداث باغات پسته از زمین هایی استفاده می کردند که قبلا سابقه کاشت محصولات زراعی را داشتند و در مورد ایران هم این قضیه صدق می کند. در California هزاران هزار اصله درخت پسته را در سالهای نچندان دور بدلیل ورتیسیلیوم کلا ریشه کن و نابود کردند!! پایه های بومی پسته نسبت به بیماری ورتیسیلوم حساس هستند اما با شدت و درجات مختلف!! اما پایه آمریکایی UCB1 نسبت به Verticillium مقاوم است. Verticillium در پسته بسیار ناشناخته و مهجور مانده است و مطالعات بسیار کمی در مورد Verticillium در ایران موجود است. هر چند در مورد برخی از امراض درختان پسته مانند قارچ Phytophthora قارچ عامل بیماری گموز در پسته مطالعات نسبتا خوب و مفصلی وجود دارد اما در مورد Verticillium اطلاعات کمی وجود دارد از پراکندگی جغرافیایی بگیر تا شدت خسارت و علایم و مبارزه و روش های پیشگیری!! در مورد Verticillium ان شالا سعی می کنم در مقالات بعدی بیشتر به بحث بپردازم اما هشدارها در مورد Verticillium در پسته ایران بسیار جدی است. یکی از موارد جالبی که من در مورد Verticillium برخورد کردم تحقیقی بود که در سال 2005 توسط دانشگاه شیراز و دکتر بنی هاشمی و محمدی در نشریه معتبرJournal of Plant Nutrition بچاپ رسیده بود و خلاصه مطلب این مقاله این بود که همبستگی مثبت میان Verticillium و شوری خاک soil salinity وجود داشت! شوری خاک و افزایش مقدار NaCl در تیمارهای مختلف موجب افزایش شدت بیماری ورتیسیلیوم شد!! از میان سه پایه مورد آزمایش قرار گرفته شامل بادامی Badami، سرخس و قزوینی هر سه نسبت به بیماری حساس ارزیابی شدند اما پایه سرخس علایم آلودگی به ورتیسیلیوم را زودتر نشان داد و این در حالی است که واریته سرخس واریته حساسی نسبت به شوری است!! پایه بادامی که نسبتا به شوری مقاوم تر از دو پایه قزوینی و سرخش بود در مورد ورتسیلیوم نیز بنظر رسید توانایی و تاب تحمل بیشتری از خود دارد!!

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٢:٠۱ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٤/٤/۱٦
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED