زنجره مو روی درختان پسته

زنجره مو روی درختان پسته

محمد جمالیزاده

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

زنجره مو با نام علمی Psalmocharias alhageos از راسته Homoptera و خانواده cicadidae است. زنجره مو از آفات مهم باغات انگور  می باشد و تقریبا در تمام مناطق مو کاری کشور وجود دارد. زنجره مو علاوه بر  مو در درختان دیگر مثل گردو،  سیب،  آلبالو،  سنجد،  پسته، انار،  گلابی، زبان گنجشک،  نارون و تبریزی نیز خسارت می زند. آفت زنجره مو آفت جدیدی روی درختان پسته نبوده است و از قدیم الایام گاها روی درختان پسته وجود داشته و خسارت می زده و اینکه برخی دوستان صحبت از جدید بودن آفت در درختان پسته می کنند مساله صحیحی نیست!! این آفت اخیرا توسط برخی از همکاران از روی پسته از دامغان، فیض آباد و ...گزارش شده است. نکته جالب در مورد زنجره مو این است که آفت در سالهایی که خسشکسالی وجود داشته باشد شیوع وشدت بیشتری پیدا می کند. در باغات پسته ای که تراکم بیشتری دارند احتمالا آفت شیوع بیشتری دارد. خاکهای رسی و سنگین احتمال خسارت بیشتری وجود دارد در مقایسه با خاکهای سبک و شنی. در مورد درختان انگور زنجره مو به دو صورت خسارتزاست اول تغذیه پوره های زنجره مو از ریشه و شیره نباتی گیاه است که موجب تضعیف درختان و نهایتا ممکن است درخت را از پا در بیاورد و دوم خسارتی که در اثر تخمگذاری روی سرشاخه های نورسته درختان انگور است که ممکن است این سرشاخه ها را بخشکاند و اگر درخت بحد کافی قوی نباشد ممکن است سرشاخه های نورسته نتوانند ترمیم شوند. گزارشات و عکس هایی که از نحوه خسارت روی پسته امسال بدست بنده رسیده است بخصوص از دامغان حاکی از این است که خسارت زنجره بیشتر به صورت تخمگذاری روی سرشاخه ها و زیر پوست شاخه ها نورسته پسته است بصورتی که دسته های دوکی شکل و سفید رنگ تخم ها در زیر پوست قابل مشاهده هستند و کلا پوست مضمحل می شود. تخم های زنجره دوکی شکل به رنگ سفید و گاها قرمز و صورتی رنگ و شبیه دانه های ریز برنج و بطول 5/1میلی متر می باشد. این آفت دارای سه مرحله زیستی شامل حشره کامل،  پوره و تخم می باشد. آفت در اوایل تابستان  بتدریج از خاک بیرون آمده و در باغات انگور ظاهر می شوند و پس از یک هفته تغذیه از شیره گیاه و جفتگیری، حشرات ماده اقدام به تخم ریزی روی شاخه   تازه بوته انگور می کنند. هر حشره ی ماده که عمر دو هفته ای دارد میتواند 700 تا 1000 عدد تخم بگذارد و هر شکاف طولی می تواند 30 عدد تخم داشته باشد. طول دوره جنینی تخم ها 30 روز بوده وپس از تفریخ پوره های سن 1 ظاهر میشوند و به روی خاک می افتند و خود را ازلابه لای خاک و شکاف زمین به ریشه ی علف های هرز و بعد به ریشه های مویی انگور می رسانند و از شیره ی آن شروع به تغذیه می کنند و پس ازتکمیل 5 سن پورگی که چهارسال بطول میکشد دوباره به سطح خاک آمده و تبدیل به حشره ی کامل می شوند. شدت خروج پوره ها ازخاک در تیرماه می باشد. آفت دارای سه مرحله زیستی شامل حشره کامل، پوره و تخم می باشد. حشره کامل به رنگ سبز روشن با چشم های سیاه و قهوه ای بطول ۲۰ تا ۲۸ میلی متر با بالهای طوری و شفاف بوده و حشرات نر تولید صدا می کند. گاها صدای حشرات نر زنجره مو بخصوص در شبها در تاکستانها بخوبی قابل شنیدن است. درختچه های مو آلوده به زنجره معمولاً بتدریج ضعیف شده دارای رشد کم و تعداد میوه کم و میوه های ریز بوده و درختچه در اول بهار دیرتر از درختچه های سالم سبز می شوند. دوره زندگی حشرات کامل در طبیعت ۱۱ تا ۱۲ روز می‌باشد. خسارت عمده مربوط به تغذیه پوره ها ازشیره نباتی ریشه مو می باشد ولی در پسته مکیدن شیره گیاهی هنوز بررسی نشده است و یا حداقل من اطلاعاتی ندارم و بیشتر خسارت زنجره مو روی پسته همانطور گفتم ارتباط دارد با تخریب سرشاخه های نورسته در اثر تخمگذاری حشره!! بر اثر تخمریزی حشره قسمتی از بافت گیاه از فعالیت باز مانده و در روی آن برآمدگی‌هایی بوجود می‌آید که سبب شکنندگی سرشاخه می‌شود. این سرشاخه‌ها اغلب ضعیف و گاهی خشک می‌شوند. پوره‌های آفت پس از خروج از تخم داخل خاک شده و روی ریشه‌های مو مستقر می‌گردند. پس از استقرار برای تغذیه، خرطوم خود را در نسج ریشه فرو برده و به شدت شروع به تغذیه می‌کنند. در موستانهایی که این آفت شیوع دارد پایه مو تدریجاً ضعیف گشته و سرانجام می‌خشکد. پایه‌های آلوده اغلب رشد بسیار کم دارند، برگها زرد می‌شود و میوه‌ها بسیار کم و ریز هستند. پوره‌ها دوست دارند در شرایط کاملاً مرطوب زندگی کنند. دوران پورگی این آفت حدود چهار سال است. پوره‌های سن چهارم پس از پایان دوره تغذیه از خاک خارج شده و از تنه درختان یا قطعات سنگ و غیره بالا رفته تبدیل به مرحله‌ای که اصطلاحاً شفیره نامیده می‌شود، می‌گردند. بعد از طی مرحله شفیرگی جلد آنها با یک شکاف طولی از هم باز شده و حشره کامل بالدار از آن خارج می‌گردند. خاکهای رسی و سنگین برای فعالیت پوره‌ها مناسب‌تر است و این آفت در چنین خاکهایی خسارت بیشتری ایجاد می‌کند. طول دوره یک نسل ممکن است ۴ تا ۵ سال طول بکشد. بهر روی در جاهایی که پسته و مو در کنار هم و با فاصله کم از هم کشت می شوند احتمال خسارت روی پسته بالا می رود! مبارزه با زنجره مو باید یک مبارزه تلفیقی باشد یعنی استفاده از مجموعه مبارزه های شیمیایی، زراعی و.. پرهیز از تراکم بیش از حد در درختان، پرهیز از آبیاری زودهنگام و دارای دوره مدار کم(خشک بودن زمین در کاهش خسارت زنجره مو اهمیت زیادی دارد)، کنترل علفهای هرز در باغات بدین جهت اهمیت دارد که علفهای هرز بعنوان میزبان پوره های سن1آفت نقش مهمی دارند، تقویت درختان بخصوص با استفاده از کودهای پتاسه و مدیریت باغی مناسب موجب قوی شدن درختان و کاهش خسارت زنجره مو می شود، یخ آب زمستانه در طول زمستان و شخم یا پابیل کردن عمیق خاک موجب کاهش جمعیت آفت و افزایش مرگ و میر یا مرتالیتی خواهد شد، شاخه های مملو از تخم و خسارت دیده باید سریعا هرس و معدوم شودند و این اهمیت زیادی در کنترل زنجره مو دارد. در مورد مبارزه شیمیایی متاسفانه کار زیادی نمی شود انجام دارد برخی از سموم مانند دیازینون پودری یا کونفیدور بصورت کاربرد در خاک و یا ضد عفونی خاک با سموم قوی مانند متیل بروماید می تواند کارساز باشد اما ابدا از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست!! روی هم رفته روشهای زراعی یا cultural اهمیت بیشتری دارند تا روش های chemical

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۸:٤٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٤/٤/٢٦
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED