ارتباط متقابل پتاسیم K با سایر عناصر

ارتباط متقابل پتاسیم K با سایر عناصر

محمد جمالیزاده

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

پتاسیم K بعد از نیتروژن N مهمترین عنصر مورد نیاز در گیاهان است. پتاسیم K یک عنصر جالب و در عین حال پیچیده است. مقدار برداشت پتاسیم K هر سال از خاک بالاست و نیاز به مصرف کودهای پتاسه در هر سال وجود دارد با شدت و ضعف بخصوص در باغات پسته!! دو نوع مهم پتاسیم سولفات پتاسیم یا SOP ها و نیتراتهای پتاسیم یا NO3 هستند! پتاسیم ممکن است در بحث آنزیمی هم دارای اهمیت باشد. سنتز آنزیم گلوتامین سنتتاز در گندم در هنگام کمبود پتاسیم کاهش پیدا می کند. K پتاسیم سنتز پروتویین ها در برگها را تحریک می کند. ارتباط پتاسیم با آمینو اسید ها و پروتویین های گیاهی ارتباط تنگاتنگی است بهمین دلیل در مورد پر شدن مغز در پسته اختلاط کودهای پتاسه و آمینو اسیدها بسیار مهم است. اولین ارتباط مهم K با عنصر مهم یا مهمترین عنصر در گیاهان یعنی N نیتروژن است. بهتر است عناصر به مقدار مکفی و به تناسب مصرف شوند. کاربرد بیش از حد کودهای نیتروژنه N مانند اوره تاثیرات سو روی جذب عنصر پتاسیم K خواهد گذاشت و بالعکس! بعبارت ساده تر مثلا در موعد پر شدن مغز بهتر است از کودهای نیتروژنه و پتاسه بصورت توامان با هم مصرف شوند. و هر کدام روی جذب دیگری اثرات بهبود دهنده یا سینرژیستی دارند و توجه به یک عنصر موجب کاهش جذب عنصر دیگر در محلول خاک خواهد شد. معمولا در آزمایشات خاکشناسی مشخص می شود که وقتی نیتروژن N کمبود باشد پتاسیم K هم معمولا کمبود نشان می دهد. عنصر پتاسیم K یک عنصر منفرد و خاص است و جذب آن از طریق خاک در ارتباط تنگاتنگی با سایر عناصر قرار دارد. مطالعات نشان داده در مورد دادن کودهای نیتروژنه مثلا نیترات آمونیوم چند روز بعد از دادن کود نیترات آمونیوم جذب پتاسیم نیز از محلول خاک بصورت قابل ملاحظه ای افزایش  یافته است. و وقتی که از کودهای پتاسیمی بعد از مصرف کودهای ازته استفاده شده است (چند روز بعد از دادن کودهای ازته) بازدهی بسیار عالی بوده است. بهر روی مطالعات نشان داده جذب پتاسیم ارتباط نزدیکی به جذب نیتروژن توسط گیاه دارد. در مورد ارتباط عنصر پتاسیم K با عنصر فسفر P نیز مباحث بسیار جالب هستند!! ارتباط فسفر P با پتاسیم K معمولا یک رابطه معکوس است. بدین معنی که معمولا در خاکهای با P یا فسفر بالا کمبود پتاسیم K وجود دارد!! همچنین در خاکهای با P یا فسفر بالا کمبود نیتروژن N هم وجود دارد. اتفاقی که اکنون حداقل در برخی از خاکهای مناطق پسته خیز کرمان وجود دارد فسفر P بالا و توامان نیتروژن N و پتاسیم K کم!! در این رابطه ارتباط عناصر میکرو هم با پتاسیم و فسفر جالب است مثلا در مورد عنصر روی Zn وقتی که P فسفر در خاک بالا باشد کمبود آن مشهود است و فسفر P موجب تثبیت عناصر میکرو در گیاه می شود Cu، Mn، Zn و... نتیجتا معمولا در خاکهای با فسفر P بالا کمبود عناصر میکرو مانند روی Zn، مس Cu، آهن Fe و..وجود دارد. و همچنین در ایندسته از خاکها همانطور که اشاره شد کمبود نیتروژن N و پتاسیم K بصورت توامان وجود دارند!! در مورد جذب عناصر توسط ریشه ها از خاک یک قانون کلی وجود دارد و آن قانون بالانس عناصر در خاک است. عناصر در یک بالانس مناسب از خاک توسط ریشه ها برداشت می شوند حضور بیش از حد یا عدم حضور یک عنصر روی جذب سایر عناصر اثرگذار خواهد بود. استفاده بیش از حد از یک کود با یک عنصر مشخص راه را بر روی جذب سایر عناصر خواهد بست و این یک قانون مهم است. در مورد ارتباط جذب پتاسیم K با عناصر میکرو بحث بسیار جالب است و همانطور که اشاره شد ارتباط پتاسیم K با عنصر روی Zn رابطه تقریبا مستقیم است. بصورت کلی می توان عناصر میکرو را به دو دسته تقسیم بندی کرد اول آندسته از میکروالمنتها که با افزودن K پتاسیم مقدار جذبشان افزایش پیدا می کند شامل مس Cu، منگنز Mn، روی Zn و دسته ای دوم که رابطه معکوس دارند و مقدار جذبشان با دادن کودهای پتاسیمی K کاهش پیدا می کند شامل برم B، آهن Fe و مولیبدن Mn!! باز هم باید خاطرنشان کرد ابهامات در مورد ارتباط پتاسیم با عناصر میکرو بسیار زیاد است و گاها قانون ها در شرایط مختلف عوض می شوند!! در مورد ارتباط پتاسیم K با منیزیوم Mg ارتباط معکوس است بدین نحو که با افزایش غلظت پتاسیم در خاک مقدار جذب منیزیوم Mg کاهش پیدا می کند و این شاید تنها راه برای کنترل منیزیوم Mg در خاکها یا آبهایی باشد که مقدار منیزیومMg  آنها بالاست البته راه دوم استفاده از کلسیم Ca است!! در مورد کلسیم Ca هم ارتباط جذبی آن با پتاسیم یک رابطه معکوس است و با افزایش پتاسیم K مقدار جذب کلسیم Ca کاهش پیدا خواهد کرد و این یک نکته منفی است و در خاکهایی که کلسیم بالاست جذب پتاسیم کم می شود و بالعکس!! ارتباط گوگرد S با پتاسیم هم یک رابطه مستقیم است! ارتباط عناصر با هم یک ارتباط پیچیده است و به فیزیولوژی گیاه ارتباط پیدا می کند و این احتمال وجود دارد در مورد گیاهان مختلف اندکی با هم فرق کند اما اساس کار همین ارتباطات آنتاگونیستی یا سینرژیستی هست که بنده در این گفتار آوردم.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۸:٤٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٤/٤/٢٩
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED