تاثیر PH (اسیدیته) در کارآیی سموم مورد استفاده در باغات پسته

 

تاثیر PH (اسیدیته) در کارآیی سموم مورد استفاده در باغات پسته

از دپارتمان کشاورزی و بیوتکنولوژی دانشگاه ایالتی بخاطر مساعدت بی نظریرشان در اختیار گذاشتن منایع مفید و راهنمایی هایشان تشکر می شود. از آقای Wayne S Johnson ، Associate Professor دانشکده بیوتکنولوژی  کشاورزی دانشگاه ایالتی Nevada به خاطر راهنماییهای مفیدشان تشکر می شود

تهیه و تنظیم مطالب: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

در بسیاری موارد این سوال به ذهن کشاورزان و کارشناسان دست اندکار مبارزه با آفات در باغات پسته می آید که چرا برخی سموم آفت را خوب کنترل نمی کنند در صورتی که سم سم خوبیست و نحوه پاشش آن روی درختان هم مناسب است. به صورت نرمال باید گزینه ها یا احتمالات را کنترل کرد که چرا سم جواب نداده مثلا آیا پس از سم پاشی بارندگی اتفاق افتاده یا سم کیفیت نداشته یا آفت نسبت به سم مقاوم شده و گزینه های دیگر. تجربیات و گزارشات تایید نشده ای این قضیه را به اثبات رسانده که مقاومت آفات نسبت به سموم اصلی ترین دلیل عدم جواب دهی سموم است بصورتی که متاسفانه پسیل پسته در پاره ای از موارد بصورت کامل نسبت به حتی آمیتراز و سایر سموم رایج مقاوم شده و کشاورزان پسته دار متاسفانه از روی جهل و بعضا آزمون و خطا روی به استفاده از سمومی مانند دسیس یا دلتامترین روی آورده اند که باعث شگفتی و تاسف است که با چه مجوزی این کار را انجام می دهند. دلتامترین یا دسیس تقریبا قویترین حشره کشی است که بشر تا بحال ساخته است و اگر باغی با دسیس پاک شود در آینده با هیچ سمی پاک نخواهد شد. از مقاومت آفت نسبت به سموم که بگذریم یکی از مسایلی که از دید کارشناسان امر گیاهپزشکی مغفول مانده است اسیدیته آبی است که سم به ان اضافه شده و نهایتا روی درختان پاشیده می شود. مطالعات نشان داده اند که تقریبا در بیش از 90 درصد چاههای کشاورزی پسته کاری استان کرمان آبی که از چاهها بیرون می آید بر خلاف تصور عموم که فکر می کنند اسیدی است بشدت قلیایی شده است و pH آب بشدت بالاست و حتی pH های تا 9 گزارش شده است که متاسفانه فاجعه ای دیگر به فجایع صنعت پسته کاری افزوده شده است. مطالعات زیادی در بسیاری از نقاط نشان داده است که اسیدیته بالای آب یا اصطلاحا pH تاثیر زیادی روی شکستن فرمولاسیون سموم دارد و متاسفانه آبی که در داخل تانکرهای سم پاش در مناطق پسته کاری وجود دارد و از آب چاهها استحصال می شود بشدت قلیایی هستند و موجب شکسته شدن فرمولاسیون سموم در مناطق پسته کاری شده اند. متاسفانه مثل بسیاری از مصایب صنعت پسته کاری هیچ اعتبار، تحقیقٰ، طرح یا پروژه یا حتی راه حلی از طرف هیچ ارگانی برای بررسی این موضوع اختصاص داده نشده است. در بسیاری موارد عقل مسولان مربوطه در مورد این جور طرح ها هنگ می کند و مغزشان error می دهد. از گلایه که بگذریم همانطور که میدانیم pH های بالاتر از 7 را قلیایی، pH مساوی 7 را خنثی و pH کمتر از 7 را pH اسیدی می نامند. در pH های بالاتر از 7 یا قلیایی بسیاری از سموم ارگانوفسفات و کربامیدی ها تاثیرشان روی آفت یا targt در پاره ای موارد بشدت کاهش پیدا می کند. کاهش یافتن اثر سموم در نتیجه pH بالای آب را اصطلاحا ""alkaline hydrolysis یا هیدرولیز شدن آلکالینی می نامند. در pH ها قلیایی آب که تقریبا در تمام نقاط پسته خیز کرمان وجود دارد آفت کش های اضافه شده به تانکر حاوی آب توسط آب هیدرولیز شده و کم اثر می شوند. در pH های بسیار قلیایی آفت کش ها سریعا تجزیه شده و خاصیت خودشان را از دست می دهند. آب قلیایی موجب شکسته شدن فرمول سم شده و سم تاثیر مناسبی از خود بر جای نخواهد گذاشت. واکنش "alkaline hydrolysis یا هیدرولیز شدن آلکالینی بستگی به چند فاکتور اساسی دارد 1- میزان حساسیت سم مورد نظر نسبت به آب دارای اسیدیته بالا 2- مقدار زمانی که سم با آب تماس دارد "به بیان واضحتر اینکه بهتر است سم اضافه شده به آب برای تاثیر مناسب باید سریعا پاشیده شود" 3- درجه حرارت یا temperature محلول سم 4- درجه اسیدیته یا pH سم. در pH 8 یا 9 سم بسرعت توسط اب هیدرولیزه می شود. نکته جالب اینجاست که به ازای هر 1 درجه افزایش اسیدیته محلول سم میزان هیدرولیزه شدن یا شکسته شدن سم 10 برابر افزایش پیدا می کند. برخی آفت کش ها بمحض اضافه شدن به آب دارای pH بسیاربالا بسرعت تجزیه می شوند. متاسفانه در این شرایط قبل ار اینکه سم به افت برخورد کند یا روی درخت پاشیده شود سم کشنده به یک ماده بی اثر غیر کشنده بدل می شود. میزان تاثیر سم روی افت در این شرایط ممکن است کاهش پیدا نماید و گاها متاسفانه هیچ تاثیری روی آفت نداشته باشد. مطالعات نشان داده که باقی ماندن سم در داخل تانکر بعد از گذشت چندین ساعت ممکن است تا حدود 50 درصد از کشندگی سموم را کاهش دهد و حتی پس از گذشت 24 ساعت مخلوط سم داخل تانکر کاملا روی آفت بی اثر شود. در بسیاری از نواحی دنیا که کشاورزی پیشرفته و مکانیزه دارند کشاورزان قبل از سم پاشی pH تانکر حاوی سم را توسط دستگاهی بنام pH متر چک می کنند تا از میزان تاثیر سم اطمینان حاصل نمایند. بر عکس در ایران کشاورزان بیچاره نمی دانند pH چی هست تا دنبال pH متر باشند. مطالعات نشان داده که pH یا اسیدیته آب در فصل های مختلف فرق می کند و متاسفانه ماکزیمم اسیدیته در تابستان و درست در فصل سم پاشی وجود دارد. مطالعات نشان داده اند بهترین یا اپتیمم pH برای آب سم پاشی باید بین 4 تا 7 باشد که این pH در نواحی پسته خیز استان کرمان یک رویاست. بهترین راه حل این است که قبل از اضافه نمودن سم به تانکر اب pH داخل آب داخل تانکر توسط pH متر کنترل شود و در صورت وجود اسیدیته بالا با استفاده از اضافه نمودن بافرهای خاص به آب pH را به زیر 7 کاهش داد و بعدا سم را به آب اضافه کرد و بعدا سریعا سم پاشی انجام شود. حال سوال اینجاست که بافرها چه ترکیباتی هستند و چگونه باید به تانکر اضافه شوند. بافرها معمولا ترکیباتی هستند که اصطلاحا"acidifying agents" یا عوامل اسیدی کننده هستند. بافرها سالیان متمادی است که در کشورهای پیشرفته از نظر کشاورزی استفاده می شوند ولی متاسفانه در کشور عزیزمان ایران توجه چندانی به استفاده از بافرها مخصوصا در نواحی پسته کاری نشده است. بافر ها ترکیباتی هستند که به تانکر حاوی آب قبل از اضافه کردن سم افزوده می شوند و موجب می شوند که از هیدرولیز شدن سم جلوگیری شود. بافرها تا حدی از پرت یا drift سم توسط تبخیر هم جلوگیری می کنند یعنی اضافه کردن بافرها به محلول سم در صورت پاشش روی درختان ماندگاری بیشتری به سم می دهند و تا حدی از تبخیر شدن سم توسط حرارت خورشید جلوگیری می کنند. در بازار ایالات متحده بافرهای مختلفی در بازار یا market وجود دارند ولی متاسفانه در مارکت ایران من بافر پیدا نکردم. بافرها موجب می شوند که pH تا حد 6 تنزل پیدا کند. بصورت کلی حشره کش ها نسبت به قارچ کش ها یا علف کش ها نسبت به پدیده "alkaline hydrolysis حساس ترند. روی لیبل بسیاری از سموم خارجی برخلاف ایران درجه یا میزان هیدرولیز شدن سم بخوبی نمایان شده است و هنگام خرید سم کشاورز با توجه به rate یا درجه هیدرولیز شدن سم، سم را انتخاب می کند. درجه هیدرولیز شدن سموم در آب معمولا با معیاری بنام ‘half-life’ تعیین می شود. ‘half-life’ یک سم به زمانی اطلاق می شود که 50 درصد یک سم هیدرولیز می شود. بعنوان مثال سمی مانند دی متوآت (dimethoate) داری ‘half-life’ برابر با 1 است. بعبارت ساده تر در pH برابر 9 سم دی متوآت بعد از گذشت 1 ساعت 50 درصد خاصیت خودش را از دست داده و هیدرولیز می شود. این در حالی است که در pH برابر با 6 مشکل خاصی بعد از گذشت 1 ساعت برای سم dimethoate پیش نمی آید و سم خاصیت خودش را حفظ می کند. البته باید توجه داشت که ترکیبات سمی(مثلا قارچکشهای دارای کلسیم وگوگرد با نسبت بالا) یا ترکیبات کودی دارای سولفور یا لایم بالا اگر در محلول سم وجود داشته باشند باعث عدم کارآیی بافر در محلول می شوند و باید توجه کرد. حال سوال اصلی اینجاست که چقدر بافر به تانکر سم پاش اضافه کنیم تا pH آب داخل تانکر متعادل شود؟ میزان اضافه کردن بافر بستگی به چند عامل یا فاکتور دارد شامل 1- اسیدیته آب یا pH آب 2- حجم یا میزان محلول مصرفی 3- میزان غلظت بافر یا Buffer concentration.  

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٤/۳٠
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED