تحلیل مقاله توماس اردبرینک روزنامه نیویورک تایمز

تحلیل مقاله توماس اردبرینک روزنامه نیویورک تایمز-خشکسالی در باغات پسته ایران-بخش دوم

Scarred Riverbeds and Dead Pistachio Trees in a Parched Iran- By THOMAS ERDBRINKDEC. 18, 2015-The New York Times

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

مطالب علمی و کاربردی را در این کانال دنبال کنید

IRAN PISTACHIO NETWORK

Telegram.me/mojamalizadeh

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع و یا اجازه رسمی نویسنده باشد

پاراگراف بعدی"- در تهران، مقامات در شرایطی که ذخایر آب در تابستان به شکلی خطرناک به پایین ترین سطح رسیده بود به سختی توانستند به تامین آب ادامه دهند. پرداخت یارانه برای آب و برق موجب مصرف بیش از حد آن در مناطق شهری می شود." پاراگراف بعدی"- عیسی کلانتری، وزیر پیشین کشاورزی جمهوری اسلامی ایران، هشدار داده بود که بیش از نیمی از استان های ایران طی پانزده سال آینده غیر قابل سکونت شده و میلیون ها نفر مجبور به مهاجرت خواهند شد"-البته حرفهای آقای کلانتری بنظر من گاها اغراق آمیز است اما هشدارها بسیار جدیست و نگران کننده. بیابانی شدن کشور عزیزمان بارها همانند بمب اتم می تواند روستاها و کشاورزی ایران را کاملا ویران کند. بنابر گزارش مشرق نیوز متاسفانه ایران دارای نخستین رتبه بیابانی شدن در جهان است!! مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران در صحبتهای خود به موضوع بحران آب به عنوان مهمترین موضوع در کشور اشاره کرد و افزود: کشور ایران دارای نخستین رتبه بیابانی شدن در دنیا است و نشست زمین که آخرین مرحله قبل از بیابانی شدن است در دشت تهران به میزان ۳۵ سانتی متر بوده است-مشرق نیوز بتاریخ 12 امرداد 94-. پاراگراف بعدی"- مانند کالیفرنیای مبتلا به خشکسالی، حدود ۹۰ درصد از آب مصرفی در ایران در کشاورزی استفاده می شود. اما در ایران، روش های همه گیر آبیاری به سبک قرن ها پیش و دیگر راه های اتلاف منابع آب وضع را پیچیده تر کرده است" پاراگراف بعدی"- در شرایطی که دیگر آبی برای استفاده در رودخانه ها و دریاچه ها وجود ندارد، کشاورزان و شهرنشینان مستاصل به منابع تحلیل رفته آب های زیر زمینی روی آورده اند. بنا بر گزارش متخصصان حفاری، برای رسیدن به آب باید تا ۱۸۰ متر از سطح زمین پایین رفت. کارشناسان می گویند آبی که در آن عمق به دست می آید معمولا آلوده به فلزات سنگین و آرسنیک آزاد شده در اثر فرو رفتن مته حفاری در رسوبات است" افزایش عمق چاههای کشاورزی مساله بغرنج و عجیبی است و گاها 180 متر عمق زیادی نیست و چاه تا عمق 300 متری هم برای استحصال آب برای آبیاری درختان پسته حفر شده است و علاوه بر کاهش کیفیت آب استحصالی آلودگی به فلزات سنگین و سمی و خطرناک همانطور که در مقاله نیویورک تایمز آمده است مساله ای جدیست. در مورد فلزات سنگین مانند جیوه، قلع، سرب و حتی اورانیوم و...تحقیقات بسیار کم و در حد صفر است و مسلما در آب و خاک مناطق پسته خیز ایران به دلایل مختلف آلودگی به فلزات سنگین بالاست!! پاراگراف بعد"- تغییر چشم انداز در استان کرمان کاملا آشکار است. در گذشته نه چندان دور، منطقه کمربند سبز چند صد کیلومتری بود که در آن از آب های سطحی برای تولید گندم و پسته استفاده می شد. امروز، خورشید دشت های بی درخت را چنان می پزد که همه جا به شکل فزاینده ای به بیابان تبدیل می شود. طی توفان ها، درخت های خشک شده شاخه های شان را از دست داده به کنده درخت هایی در میان گرد و خاک تبدیل شده اند"- تغییر چشم انداز صنعتی شدن استان کرمان و نابودی تدریجی کشاورزی و پسته کاری مطلب واضحی است و نیازی به توضیح بیشتر ندارد اما ذکر 2 مطلب ضروری است اولا کارخانجات صنعتی که در بسیاری از مناطق پسته خیز و عمدتا معدنی احداث شده اند تکنولوژی تولید بسیار نازلی دارند و کالای صنعتی قابل صادراتی تولید نمی کنند و آلودگی های شدید زیست محیطی در بسیاری موارد ایجاد کرده اند و ثانیا برای مصارف صنعتی هم نیاز وافر به آب است و کارخانجاتی در مناطق پسته خیز کم آب احداث شده اند که هر ثانیه به صدها لیتر آب نیاز دارند که الزاما باید از آبهای زیر زمینی استحصال کنند و این هم از عجایب روزگار ماست که برای مناطقی که آبی برای کشاورزی نیست کارخانجاتی با هزینه های میلیاردی احداث می کنند که نیاز به دهها چاه آب برای تولید خود دارند که در پاراگرافهای بعدی در مورد کارخانه سنگ آهن گل گهر سیرجان و نیاز آبی آن مطالبی در اصل این مقاله جالب نیویورک تایمز آمده است!! پاراگراف بعدی" باران کم سابقه در باغ مرده پسته رگه هایی سفید بر روی خاک سرخ رنگ به جای گذاشته است. امین شول می گوید این «نمک و دیگر مواد» پس مانده از آب آلوده چاه ها است که سال ها پیش در جریان استفاده از آب های زیر زمینی باقیمانده بر خاک نشسته است. او گفت چون بسیاری در منطقه در اثر نوشیدن آب محل دچار سنگ کلیه شده بود. امین شول گفت: "نکته طعنه آمیز این است که برای کاهش درد باید آب بیشتری بنوشم." در حدود هشتاد کیلومتری شمال پوزه خون، تصمیم های دشوار درباره تخصیص منابع کمیاب آب در سیرجان که مدت ها به تعویق انداخته می شد راهی برای مسولان محلی جز عمل باقی نگذاشته است."  در میان دو محله نو ساز با آپارتمان های پنج طبقه، کاروانی از کامیون ها در انتظار پر کردن تانکرهای بزرگ آب خود صف کشیده اند. بر مبنای توافقی با شرکت مدیریت آب منطقه روزانه تا چهار صد تانکر از چاه اصلی شهر آب به معدن سنگ آهن گل گهر، بزرگترین معدن سنگ آهن خاورمیانه، می برند. در این معدن ۷ هزار نفر کار می کنند که اکثرا اهل سیرجان هستند؛ کم آبی شرایط سخت ناشی از افت شدید قیمت سنگ آهن را برای آن ها دشوارتر کرده است"- ناصر تقی زاده، مدیر عامل مجتمع معدنی و صنعتی گل گهر، به یک خبرگزاری داخلی گفته است: «مساله انتقال آب با تانکر در دنیا بی سابقه است ولی ما راه دیگری نداریم. اگر آب به مجتمع منتقل نشود و در نتیجه پروژه ای تعطیل شود بسیاری از کار بیکار می شوند». ساکنان محلی در اعتراض به این روند حتی دست به تحصن زدند ولی تانکرها همچنان در رفت و آمد هستند و کلی گرد و خاک به پا می کنند. رانندگان تانکرها که عمدتا اهل سیرجان هستند می گویند از سوی همسایگان شان مورد اهانت قرار می گیرند. سعید سلیمی زاده، یکی از رانندگان، می گوید: «ما هم باید خانواده مان را سیر کنیم. وقتی آب تمام شود برای همه تمام می شود. باید بین شغل و آب نوشیدنی یکی را انتخاب کنیم». سیرجان به هیچ عنوان تنها شهری نیست که با کمبود آب روبرو است. به گزارش سازمان مدیریت آب منطقه، در استان کرمان، ذخیره آب ۱۴۵۵ روستا از ۲۰۶۴ روستا به سطحی پایین تر از میزان لازم برای تامین آب جمعیت رسیده است. خبرگزاری مهر در تیر ماه بر اساس آمار محلی گزارش داد که ۵۴۱ روستای استان کرمان آب مورد نیازشان را از طریق تانکرهای آب تامین می کنند. فقط سطح آب در حال افت نیست. اکبر محمود آبادی، معاون جهاد کشاورزی سیرجان، در پاسخی مکتوب به یک پرسش می نویسد: «کیفیت آب هم مانند سطح آب های زیر زمینی به شکل جدی افت کرده است. شرایط بسیار نگران کننده ای است». در مورد کیفیت آب آبیاری هم قبلا اشاراتی داشتیم و واقع امر این است که با این کیفیت آب آبیاری پسته کاری در بسیاری از نقاط پسته خیز استان کرمان صرفه اقتصادی ندارد!! پاراگراف بعدی"- استان کرمان همچنان بزرگترین تولید کننده پسته در جهان است اما روش های آبیاری در آن اغلب قدیمی و منسوخ است. اسماعیل علیزاده، یک باغدار، طی روز و زیر آفتاب سوزان لوله آب بیست سانتی متری را برای آبیاری باغ باز می کند و به شکلی معنی دار می گوید "ما همیشه همین طور انجام داده ایم." بحث مهم در مورد این پاراگراف اصرار بر کار بروش سنتی و قدیمی است که مسلما دیگر بهیچ وجه پاسجگو نخواهد بود و بجز ضرر و زیادی برای کشاورزان پسته کار چیز دیگر به ارمغان نخواهد داشت. متاسفانه بسیاری از بهره بردارن صنعت پسته در استان کرمان عمدتا کم سواد و بیسواد هستند که این مساله کار را بسیار دشوار می کند و بر عکس باغداران پسته کالیفرنیا اکثر از سطح سواد بالایی برخوردارند و تحصیلات آکادمیک دارند!! پاراگراف بعد"- سهیل شریف، یک تولید کننده عمده در منطقه، می گوید وقتی چند سال پیش سیستم آبیاری قطره ای به ارزش ۶۰۰ هزار دلار را در باغ سی و شش هکتاری اش نصب کرد دیگر باغداران او را مسخره می کردند. اما اینک باغ او بر خلاف دیگر باغ ها سر سبز است" بحث استفاده از روش های علمی و بروز بحث بسیار مهمی است و متاسفانه در باغات پسته کمتر به آن اهمیت داده می شود. پاراگراف بعدی"- سهیل شریف با انتقاد از دولت برای پایین نگهداشتن بهای انرژی و آب می گوید قبض ماهانه برق او برای پمپ بزرگ و بیست کارگرش کمتر از یک میلیون تومان است. او گفت: "مسخره است که ما آب نداریم ولی قیمتش هم مفت است." نکته مهم در این پاراگراف بحث پایین بودن آب بهای مصرفی در کشاورزی و باغداری پسته است که بحث مهمی است و شاید تنها راهکار باشد. وقتی کشاورز به ازای هر متر مکعب آب قرار باشد پول سنگینی بدهد مسلما دست از روش هدر دادن آب و آبیاری سنتی خواهد کشید!! متاسفانه در ایران تنها بحثی که تا حدی جواب می دهد اجبار است و باید کشاورز را مجبور کرد که دست از روشهای سنتی آبیاری بکشد و هزینه های استفاده از آبیاری را بشدت بالا برد! و از این حیث حرف آقای شریف کاملا صحیح است و بنده موافقم. پاراگراف بعد"- شریف ۴۴ ساله اذعان دارد که سرمایه گذاری اش جواب داده است. او در حالی که در میان درختان پسته اش پس از برداشت محصول قدم می زند تاکید می کند: «من ۱۵ سال دیگر زمان خریدم». این تا بازنشستگی او کافی است. سهیل شریف گفت: "پس از آن، این جا مثل هر چیز دیگرش برای من تمام شده است." متاسفانه تفکر بسیاری از باغداران پسته در ایران حفظ باغات و سرمایه گذاری بلند مدت در آنها نیست و از جهتی شاید هم من بجای آنها بودم حتما این روش را انتخاب می کردم ولی اینکه کشاورزی بخواهد سرمایه ای از ملک خود بردارد و بفکر حفظ دراز مدت آن نباشد فکر صحیحی نیست. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٥:۳٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٤/۱٠/٧
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED