محلول پاشی موثرترین و کم خرج ترین راه نجات باغهای پسته

Image Hosted by Free picture hosting at www.iranxm.com

محلول پاشی موثرترین و کم خرج ترین راه نجات باغهای پسته

مهندس محمد جمالیزاده تاج آبادی

کارشناس ارشد مهندسی گیاهپزشکی دانشگاه تهران

Jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

مشاهدات و گزارشهای متعددی اثبات می کند که ضعف درختان پسته و بعضا خشک شدن کامل درختان پسته، ریشه در تغذیه ناصحیح و در بسیاری از موارد عدم تغذیه درختان است. کشاورزی سنتی در مناطق پسته کاری استان کرمان به شدت موجب بروز عوارض و لطمات گاها جبران ناپذیر به درختان شده است. متاسفانه دولت در بسیاری از موارد به جای کمک به قشر کشاورز پسته کار موجب بدتر شدن کار هم  شده است که خود این بحث جداگانه با ادله خاص خود را می طلبد. به طور کلی عناصر مورد مصرف پسته به دو دسته عناصر پرمصرف و عناصر کم مصرف تقسیم بندی می شوند. عناصر پرمصرف عناصری هستند که به میزان بالایی مورد استفاده درختان پسته هستند و سهم آنها در ساختار مواد خشک درختان حدود 95درصد است (نیتروژن، پتاسیم، فسفر و کلسیم). عناصر کم مصرف عناصری هستند که به میزان بسیار ناچیزی مورد استفاده درختان قرار می گیرند (آهن، روی، مس و .....). از میان عناصر پرمصرف نیتروژن و پتاسیم به شدت مورد نیاز درختان پسته هستند و کمبود آنها تقریبا در تمام مناطق پسته کاری استان کرمان به اثبات رسیده است اما در مورد عنصر فسفر کمبودی در خاکهای مناطق پسته کاری مشاهده نمی شود و در بسیاری از موارد در خاک مسمومیت فسفر را نیز مشاهده می نماییم که موجب تثبیت عناصر میکرو (آهن،روی و ...) و زردی درختان شده است. حالا دلیل توزیع کودهای فسفاته مانند سوپرفسفات و فسفاتهای آمونیوم از اداره محترم جهاد کشاورزی و تعاون را بنده نفهمیدم اگر شما فهمیدید به من هم اطلاع دهید! نیتروژن مهمترین عنصر مورد نیاز درختان پسته است و کمبود آن در اکثر باغهای پسته دیده می شود. کمبود نیتروژن درختان با دادن کودهای نیتروژنه مانند اوره و سولفات آمونیوم جبران خواهد شد. البته مسلما مصرف کود سولفات آمونیوم بسیار مناسب تر از اوره در باغهای استان است چون بنیان سولفاته موجب بهبود اسیدیته خاک و کاهش آن خواهد شد که کمک زیادی به جذب سایر عناصر در خاک خواهد کرد. کودهای نیتروژنه به علت شستشوی سریع در خاک سریعا از دسترس ریشه خارج می شوند. در مورد پتاسیم وضع خاکهای مناطق پسته کاری متاسفانه اصلا وضعیت مناسبی نیست و کمبود پتاسیم به شدت در خاک وجود دارد.  برای جبران کمبود پتاسیم از کودهای پتاسه مانند سولفات پتاسیم و کلرور پتاسیم استفاده می شود که بهتر است از کود سولفات پتاسیم استفاده شود چون کلرورپتاسیم به شدت موجب شوری خاک می شود. در مورد عناصر کم مصرف که به شدت درختان پسته را رنج می دهد متاسفانه تحقیقات بسیار اندکی صورت پذیرفته و ما دقیقا نمی دانیم کدام عنصر کم مصرف و به چه میزانی و در چه نقاطی بیشتر مورد نیاز درختان هستند. متاسفانه امکانات بسیار مبتدیانه در مورد کشف کمبود میزان و نوع عنصر درآزمایشگاههای خاکشناسی استان و حتی کشور داریم و دلیل عمده آن عدم استقبال کشاورزان از آزمایشات مربوط به تجزیه خاک و برگ و همچنین عدم توجه و سرمایه گذاری دولت است. در حال حاضر متاسفانه در شهرستان خودمان (زرند) با هزاران هکتار سطح زیر کشت پسته هیچ آزمایشگاه خصوصی و دولتی وجود ندارد که دقیقا میزان کمبود و نوع کمبود عناصر ماکرو و میکرو را مشخص سازد و حداقل ما بفهمیم که باید چه نوع کودی را توصیه کنیم! با روش دیمی که کشاورزان به کار می گیرند در سالیان نچندان دور تمام باغهای پسته نابود خواهند شد و اثری از باغهای پسته در شهرستان نخواهیم داشت. از بین دهها مشکل پسته کاری مشکلاتی هستند که توسط خود کشاورزان قابل حل می باشند که یکی از اینها اصول تغذیه صحیح باغهای پسته است. کشاورزان باید به این سمت حرکت کنند و این حقیقت را بپذیرند که با روشها سنتی و دیمی به هیچ وجه به جایی نخواهند رسید و ضرر می بینند. به نظر بنده به عنوان یک کارشناس مسایل پسته کاری یکی از اصول بسیار مهمی که کمک شایانی به کشاورزان می کند و متاسفانه مغفول واقع شده استفاده از روش محلول پاشی برای تغذیه باغهای پسته است. محلول پاشی یعنی پاشش محلول های غذایی یا همان کودهای مایع مورد نیاز درختان روی شاخ و برگ درختان پسته در زمان مناسب. از نظر انواع کودهای مایع تنوع بسیار زیادی در برند(brand ) یا مارک (mark ) های این کودها وجود دارد. تجارب شخصی بنده و بسیاری از باغداران ثابت کرده که کودهای مایع تولیدی کشورعزیزمان ایران اگر چه از قیمت مناسبی برخوردارند اما متاسفانه کارایی آنچنانی در رفع مشکل باغهای پسته ندارند البته موارد استثنا وجود دارد اما روی هم رفته کودهای مایع ایرانی از نظر من قابل توصیه نیستند. تجارب نشان داده است که کودهای تولید شده توسط کشوراسپانیا از کیفیت بسیار مناسبی برخوردارند و جواب قاطعی روی درختان پسته دارند. در مناطق پسته کاری شهرستان بالای 90 درصد باغها دارای مسمومیت فسفر هستند به بیان دیگر کاربرد بیش از حد کودهای فسفره و ماهیت ذاتی خاک باغهای پسته شهرستان زرند موجب شده علی رغم وجود عناصر میکرو در خاک، این عناصر نتوانند توسط درخت جذب شوند. کودهای مایع اسپانیایی حاوی اسیدآمینه بالای 22 درصد دارای اثرات بسیار شگفت انگیز روی درختان پسته هستند. تجارب شخصی بنده نشان داده که کودهای با کیفیت حاوی اسیدآمینه بالا به سرعت توسط درختان جذب می شوند و موجب رفع مسمومیت خاک و نهایتا آزاد شدن عناصر میکرو تثبیت شده در زمین خواهند شد. از تاثیرات شگرف کودهای اسید آمینه ای روی درختان پسته می توان به صورت خلاصه به موارد زیر اشاره کرد 1- افزایش سطح پهنک برگ 2- شاداب شدن، قوی شدن و پررنگ شدن برگها 3- تورم و بزرگ شدن شگفت آور جوانه های زایشی یا گره های درختان پسته که به نوبه خود در سال بعد موجب افزایش خوشه زایی و نهایتا افزایش محصول خواهد شد 4- افزایش میزان خوشه زایی، افزایش تعداد و وزن دانه های پسته 5- کاهش شگفت انگیز میزان پوکی و پسته های کج و معوج و نامرغوب 6- یکدست شدن و همگون شدن میزان رشد درختان پسته از نظر رشد رویشی در فصل رشد (مخصوصا بهار) 7- کاهش یافتن و کند شدن پیشرفت  بیماری سرخشکیدگی درختان پسته ناشی از قارچ  Peacillomyces spp. . بسیاری از کودهای مورد نیاز درختان پسته بهتر است از طریق محلول پاشی به درخت داده شود. کودهای حاوی عناصر ماکرو به ویژه کودهای پتاسیمی و نیتروژنه به راحتی می توانند از طریق مخلوط با سموم کشاورزی بر روی شاخ و برگ درخت پاشیده شوند. کودهای میکرو نیز می توانند از طریق مخلوط با سموم به درخت داده شوند. در مورد سموم میکرو کاربرد تک عنصری کود توصیه چندانی نمی شود چون اولا ما دقیقا نمی دانیم که کمبود کدام عنصر در درختان موجب عارضه شده است و ثانیا در اثر کاربرد با درصد بالای یک کود تک عنصری احتمال پیش آمدن مسمومیت آن عنصر وجود خواهد داشت. به بیان روشن تر مثلا کود آهن 6 درصد یا 10 درصد که دارای 6 یا 10 درصد آهن در ترکیب خودش است در اثر ورود به فضای داخل سلولی برگها باعث افزایش دادن درصد آهن در فضای بین سلولی شده و جذب سایر عناصر را دچار اختلال می کند و ممکن است به عنوان مثال جذب مناسب روی یا مس یا فسفر صورت نپذیرد. در هر صورت تجارب نشان داده کودهایی میکرویی که به صورت میکس وجود دارند تاثیر بسیار مناسب تری نسبت به کاربرد کودهای تک عنصری دارند. معمولا در کودهای میکس مخلوط یا ملغمه ای مناسب از عنصرهای میکرو با ترکیب موزون و سازگار با هم وجود دارند و این هنر کارخانجات سازنده کودهای میکرو است که ترکیبی سازگار و مناسب از چندین عنصر را در یک کود بالانس کنند. اصولا بالانس کردن عناصر میکرو با توجه به آزمایشات بسیار گسترده و دقیق صورت می گیرد. ترکیب دو عنصر میکرو با هم و تولید یک کود میکرو دو عنصری با توجه به آزمایشات سازگاری، دوام، بی خطر بودن از نظر محیط زیست و بسیاری از پارامترهای دیگر صورت می گیرد. به عنوان مثال اگر دقت شود کلسیم و بور با هم در یک کود فرموله می شوند تا کود CaB)) تولید شود. بخش تحقیقات و توسعه (R &D) کارخانجات کودسازی در کشورهای توسعه یافته از نظر کشاورزی به شدت در حال فعالیت هستند تا مناسبترین و موثرترین فرمول را در مورد یک کود پیدا نمایند. اما متاسفانه در کشور ما در بزرگترین کارخانجات کودسازی هم اثری از واحد تحقیق و توسعه دیده نمی شود و اگر هم مشاهده شود در حد ترجمه یک مطلب خارجی و یا آزمایشات در حد بسیار ابتدایی می باشد. متاسفانه با توجه به اینکه سالیانه سم پاشی های متعددی اجبارا باید در طول فصل رشد برای مبارزه با آفات پسته صورت گیرد بسیار بجاست که کودهای مایع با سم مخلوط شوند که با یک تیر دو نشان زده شود اول اینکه با آفت مبارزه شده و ثانیا اینکه با اضافه کردن کود به تانکر حاوی محلول سم به تغذیه درخت کمک شایانی شده است. نکته بسیار اساسی و کاربردی در استفاده از کودهای مایع به خصوص کودهای اسید آمینه ای زمان کاربرد این گونه کودهاست. مهمترین مرحله زمانی استفاده از کودهای مایع حاوی اسید آمینه زمان سبز شدن جوانه ها و اصطلاحا باد کردن گره هاست که تقریبا حدود 20 اسفند ماه تا 5 فروردین ماه هر سال است. نکته کلیدی دیگر در کاربرد کودهای مایع این است که بهترین نتیجه را زمانی ما از محلول پاشی به دست می آوریم که محلول پاشی بعد از آبیاری صورت گیرد به عبارت واضح تر اگر محلول پاشی زمانی صورت گیرد که رطوبت زمین در حد گاورو(به اصطلاح کشاورزان دو نم) باشد بهترین بازدهی را خواهد داشت. نکته اساسی دیگر در محلول پاشی باغهای پسته تکرار دفعات محلول پاشی است چون با یکبار محلول پاشی درختان قطعا به نتیجه دلخواه نخواهیم رسید.  تجارب نشان داده که بهترین متد در مورد محلول پاشی که قبلا هم به آن اشاره شد اضافه نمودن کودهای مایع به سموم و محلول پاشی سم و کود مایع به صورت همزمان روی درختان پسته است. بدین صورت که ما هر زمان که سم پاشی می کنیم کودهای مایع را هم به تانک سم پاش اضافه نماییم. در مورد آفات گوناگون پسته در طول سال حداقل ما به 5 نوبت سم پاشی نیاز مبرم داریم که اگر کود مایع به محلول سم اضافه شود در نتیجه ما 5 نوبت محلول پاشی را هم خواهیم داشت و این تقریبا راضی کننده است.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱٠:٥٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/٩/۱۳
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED