عدم توجه به صنایع تبدیلی پسته زیان بزرگ برای اقتصاد مناطق پسته کاری

عدم توجه به صنایع تبدیلی پسته زیان بزرگ برای اقتصاد مناطق پسته کاری

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده- کاشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

پسته به عنوان دومین کالای صادراتی غیر نفتی و سومین کالای صادراتی کشور یکی از لذیذ ترین و گران ترین تنقلات دنیا محسوب می شود. پسته دارای ارزش غذایی قابل توجهی نسبت به سایر آجیل ها و نیز سایر مواد پروتئینی مانند گوشت ‌شیر و تخم مرغ است . با این وجود ناآگاهی و نبود صنایع تبدیلی و تکمیلی مناسب باعث سرمایه گذاری ناکافی در این صنعت گردیده است. مشکل نبود آگاهی عمومی یک مشکل جدی و نشان دهنده ضرورت توجه بیشتر به فرهنگ اطلاع رسانی و آموزش می باشد. پسته ایران مانند بسیاری از محصولات دیگر از جمله زعفران تقریبا بدون هیچ گونه تغییری و بصورت دستنخورده به کشورهای مقصد صادر می شود. سالیانه هزاران تن پسته از مناطق پسته خیز بعمل می آید که متاسفانه بدون اینکه فکری در مورد ایجاد ارزش افزوده از طریق فرآوری آن شود به خارج صادر می شود. امروزه بسیاری از کشورها منجمله ترکیه همسایه غربی کشور عزیزمان ایران سود فراوانی از جهت فرآوری محصولات کشاورزی بجیب می زنند. انگور و کشمش درجه یک ایرانی و بسیاری از محصولات باغی و خشکبارها پس از اینکه به این کشور وارد می شوند. با یک بسته بندی بسیار شکیل و مشتری پسند وارد بازارهای اروپایی و سایر کشورها می شوند. مطالعات نشان داده که در بسیاری از موارد سودی که از فرآوری یک محصول حاصل می شود بسیار بیشتر از محصول خامی است که صادر می شود. بنابر نظرات کارشناسان صنایع غذایی محصولات متنوع، جالب و بسیار سودآورتری از پسته می توان فرآوری کرد که هر یک سودآوری قابل توجهی را بدنبال دارد. از جمله این محصولات می توان به روغن پسته، کره پسته، شکلات پسته، حلوا پسته و استفاده از پسته در صنایع گوشت و کالباس سازی، فرآورده های قنادی، سس ها و ... اشاره نمود. متاسفانه هیچ گونه طرح و پروژه مدونی در ایجاد صنایع تبدیلی در پسته در مناطق پسته خیز بچشم نمی خورد. بدبختانه بسیاری از دست اندرکاران دست روی دست گذاشته اند تا کشاورزی و پسته کاری نابود شود تا بتوانند اینگونه القا کنند که کشاورزی را باید کنار گذاشت و روی به صنعت آورد. صنعتی که متاسفانه هزینه های گزاف مالی و زیست محیطی متعددی برای مناطق پسته خیز بدنبال داشته است و این حقیقت را باید قبول کرد که کشورهای پیشرفته از نظر صنعت هیچگاه کشاورزی خود را فدای صنعت نمی کنند و علاوه براین تکنولوژی صنعتی بروز خودشان را به ایران نمی دهند و متاسفانه تحریم ایران از سوی کشورهای غربی راه بروز شدن صنایع را مسدود کرده. اما حقیقت اینجاست که پسته ایران در بسیاری کشورها بازار خوبی برای خود دست و پا کرده از مالزی و چین بگیر تا روسیه و آلمان. محصولات کشاورزی با کیفیت ایرانی در خارج از مرزها بفروش می رسند و سودآورند اما صنایع ما چه؟ حتی 5 محصول صنعتی ایرانی را نمی توان پیدا کرد که بازار قابل قبولی حتی در افغانستان و پاکستان داشته باشند. صنعت پسته پتانسیل زیادی در اشتغال و ایجاد ارزش افزوده در ایران دارد از شاخ و برگ درختان پسته و پوست سبز پسته صنایع مهمی مانند تولید الکل صنعتی و نئوپان سازی و خوراک دام و ....می تواند پا بگیرد و مشکل اشتغال را بکلی در مناطق پسته خیز کم کند. البته روی آوردن به این صنایع نیازمند تحقیقات قوی و منسجم و به دست آوردن تکنولوژی مناسب تولید هر محصول است. کارخانه های آزمایشگاهی تحقیقاتی (پایلوت پلنت ها) می توانند نقش اساسی را در این زمینه ایفا کنند  آنها این امکان را فراهم می کنند تا ضمن بررسی صنایع خارجی وارد شده آنها را بهینه نموده و با شرایط کشورمان وفق دهیم.از مسائل مهم دیگر در صنعت پسته کشوربسته بندی است. با توجه خاصی که در سالهای اخیر از سوی دولت به صادرات غیر نفتی نشان داده شده است اهمیت بسته بندی به صورت بهداشتی و جذاب بیش از پیش جلوه می کند . دنیای امروزه دنیای صادرات است و صادرات در معرض رقابت شدید با کشورهایی قرار دارد که سالها بلکه چندین قرن است در این زمینه فعالیت می کنند و از پیشینه و تجربه کافی و رموز بازاریابی و جلب مشتری برخوردارند . مرغوبترین پسته داخلی اگر با بسته بندی غیر بهداشتی ظاهری ناسالم و مواد پوششی با کیفیت پایین عرضه شود  باعث عدم جلب مشتریان خارجی خواهد شد و در قفسه فروشگاهها جای خود را به محصولات صادراتی کشورهایی خواهد سپرد که روز به روز در بهبود روشهای عرضه فرآورده هایی خود می کوشند و علاوه برتبلیغات همه جانبه و استفاده از همه فنون و ریزه کاریهای بازاریابی  تولیدات خود را به طور زیبا تمیز و بهداشتی به بازار می فرستند که در کوتاه مدت دیگران را از میدان رقابت خارج کنند. به هر حال به منظور دستیابی موثرتر به بازارهای جهانی پسته چاره ای جز استفاده از تکنیکهای مدرن و آخرین صنعت بسته بندی نداریم. در پایان لازم به ذکر است که با توجه به مسائل حاد صادرات پسته خام هم اکنون حرکت به سوی صنایع تبدیلی و جانبی آن ضرورتی اجتناب ناپذیر در چرخه اقتصادی کشور به شمار می آید و باید در جهت ایجاد تحولی نوین در این زمینه گام برداشت. چنین تحولی به طور یقین با بها دادن به امر تحقیقات میسر خواهد شد و زمانی که چنین تحولی صورت گیرد می توانیم در مسیر توسعه پایدار صنعت پسته کشور گام های جدی برداریم

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٦:۳٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٦/٢٩
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED