تغذیه درختان پسته در مرحله پس از برداشت حقیقت فراموش شده

تغذیه درختان پسته در مرحله پس از برداشت حقیقت فراموش شده

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بسیاری از کشاورزان پسته کار بعد از برداشت پسته از درختان پسته بجای رسیدگی به درختان آنها را به حال خود رها می کنند تا سال آینده و برخی دیگر گوسفندان را به قصد چرا به داخل باغات گسیل می دارند تا درختان را بیچاه کنند. تا زمانی که پسته ای بر درختان است درختان شدیدا مورد مراقبت هستند ولی متاسفانه بلافاصله بعد از برداشت به حال خود رها می شوند تا سال آینده. در مورد نیازهای اساسی تغذیه ای درختان پسته در مرحله پس از برداشت در ایران و حتی در آمریکا تحقیق یا پروژه قابل قبولی انجام نشده که بتوان بصورت دقیق نیازهای درختان در این مرحله حیاتی را مشخص کرد اما بهر روی درختان پسته در مرحله پس از برداشت برای ادامه حیات و بازدهی بیشتر در سالهای بعد باید برنامه تغذیه ای مناسبی داشته باشند. علاوه بر تغذیه سم پاشی باغات نیز بسیار مهم و اساسی است. بنظر می رسد درصد بالایی از گره های زایشی سال بعد یا اصطلاحا گرها در دوره پس از برداشت و بعلت عدم مبارزه یا سم پاشی علیه شیره خشک فرو می ریزند و باید دقت کرد که سم پاشی در دوره پس از برداشت بسیار الزامی و کارساز است و ممکن است 1 نوبت هم کافی نباشد. بهتر است علاوه بر سم کودهای تقویت کننده هم به تانکر سم پاشی اضافه شوند تا مقداری از عناصری که درختان بعلت باردهی از دست داده اند جبران شود و درختان ذخیره مناسبی برای فصل زمستان و گذران این دوران را داشته باشند. تغذیه درختان در مرحله پس از برداشت نقش مهمی در کارآیی آنها در سال بعد خواهد داشت. مسلما درختانی که در این مرحله تغذیه مناسبی داشته باشند سالم تر و پربازده تر خواهند بود. حجم زیای از فعل و انفعالات بویژه فتوسنتز بسیار بالایی تا بثمر رسیدن پسته توسط درختان در طول فصل رشد انجام شده است و این حجم بالای فتوسنتز باعث پایین آمدن شدید ذخیره منابع کربنی در درختان پسته شده است. منابع کربوهیدراتی در درختان اگر کاهش یابند مسلما ریشه ها نمی توانند از این منابع در طول فصل زمستان بخوبی استفاده کنند و ذخایر کربوهیدراتی ریشه ناکافی خواهد بود. درختانی که خوب تغذیه شوند و بیشتر فتوسنتز انجام داده باشند مسلما ذخایر ریشه ای مناسبتری برای عبور از فصل سخت زمستان در اختیار خواهند داشت. باید توجه داشت که میزان برداشت ریشه ها از زمین در فصل رشد یا تابستان وبهار بسیار بیشتر از فصل زمستان خواهد بود بنابراین در طول فصل زمستان که ریشه ها تقریبا غیر فعالند باید ذخیره غذایی مناسبی در اختیار داشته باشند تا بتوانند از این مرحل سخت براحتی عبور کنند. عنصر کلسیم Ca عنصری بسیار اساسی در بازدهی درختان پسته است که باید در مرحله پس از برداشت در اختیار ریشه ها گذاشته شود. متاسفانه نقش Ca در بازدهی درختان پسته مغفول مانده و جای دارد که در یک نوشتار دیگر به آن پرداخته شود. Ca عنصر مرموزی است که برخی آن را جزو عناصر میکرو و برخی جزو عناصر ماکرو دسته بندی می کنند و متاسفانه در بسیاری نقاط مناطق پسته خیز کمبودش مشاهده می شود. بهر روی کلسیم در دو مرحله از رشد و نمو پسته اهمیت دارد 1- در مرحله تشکیل میوه یا دانه پسته یا Fruit setting در اواسط بهار و 2- در مرحله پس از برداشت یا .postharvesting عنصر نیتروژن یا N هم در مرحله پس از برداشت پسته بسیار ضروری است. دادن کودهای نیتروژنه در مرحله پس از برداشت مانند اوره و سولفات آمونیوم باعث افزایش یافتن ذخیره نیتروژن در ریشه ها و تقویت آنها و عملکرد بهتر آنها در آینده خواهد شد. نیتروژن ذخیره شده در ریشه درختان پسته در بهار با حرکت بطرف شاخ و برگ درختان در شادابی آنها در اوایل بهار بسیار کارساز خواهد بود. در مورد برخی درختان میوه منجمله درختان پسته این احتمال بسیار زیاد است که ماکزیمم یا بیشینه جذب کودهای نیتروژنه ممکن است در فصل برداشت یا پس از فصل برداشت اتفاق بیفتد. بعبارت ساده تر بهترین و بیشترین جذب کودهای نیتروژنه به احتمال زیاد در فصل برداشت یا بعد از آن وجود دارد نه در طول فصل رشد بخصوص در بهار و این باعث شگفتی است. بهترین زمان برای دادن کودهای نیتروژنه در درختان پسته در مرحله پس از برداشت زمانی است هنوز برگها نریخته اند یا اصطلاحا قبل از pre leaf fall period. البته شرط موفقیت در جذب مناسب کودهای نیتروژنه در دوره پس از برداشت پسته وجود رطوبت کافی در خاک و همچنین جلوگیری از رشد بیش از اندازه علفهای هرز در باغات است. بنابراین بهتر است قبل از آبیاری و در زمین های عاری از علف های هرز کود نیتروژنه داه شود. همانطور که قبلا اشاره شد بهتر است کودهایی که برای برای تغذیه درختان در دوره پس از برداشت داده می شوند تا قبل از مرحله ریزش برگها بمصرف برسند مطالعات نشان داده که در دوره پس از فرو افتادن برگها جذب ریشه ای بشدت کاهش پیدا می نماید در حد غیر قابل تصور و اعجاب انگیز. بنابراین کوددهی چه بصورت محلول پاشی و چه بصورت زمینی در دوره پس از ریزش برگها فایده چندانی برای درختان پسته ندارد. تحقیقات نشان داده که حدود 80 درصد از رشد اولیه درختان در اوایل بهار از ذخیره نیتروژنی و کربوهیدراتی است که در ریشه ذخیره شده است و این نکته تامل برانگیز است. تا حدود 8 هفته اول حرکت درختان پسته در اوایل بهار درختان از ذخیره ای که در ریشه اندوخته شده استفاده می کنند و بعد از این مدت ریشه ها بتدریج رشد خودشان را اغاز کرده و جذب عناصر غذایی را از خاک شروع می کنند و این مواد غذایی به برگها تازه روییده و تازه می رسند و فتوسنتز بتدریج آغاز می شود. تحقیقات مشخص کرده درجه حرارت یا temperature اطراف ناحیه ریشه درختان معیار مناسبی در جهت ارزیابی میزان و شدت جذب در درختان محسوب می شود. درجه حرارت ناحیه اطراف ریشه از هفته هشتم و پس از روییدن برگچه های تازه در پسته بشدت بالا می رود و این مطلب بیانگر این حقیقت است که درختان تا 8 هفته پس از بهار بشدت به ذخیره ریشه ای وابسته هستند. حدود 50 درصد از ذخیره نیتروژنی برگها در مرحله پس از برداشت به سوی ریشه، تنه و گره های درختان پسته گسیل می شود تا برای سال بعد ذخیره سازی انجام شود بنابراین بهتر است با استفاده از محلول پاشی با کودهای نیتروژنه در دوره پس از برداشت میزان نیتروژن در برگها به ماکزیمم حد خود رسانده شود. 50 درصد بقیه نیتروژن موجود در برگ هم بعد از فروافتادن برگها در خاک به خاک برگشت می خورند و دوباره در این چرخه قرار می گیرند. تحقیقات نشان داده که محلول پاشی اوره در بعد از برداشت می تواند بسیار کارساز باشد و ذخیره نیتروژن را در جوانه ها یا buds بالا ببرد. محلول پاشی درختان با استفاده از کودهای حاوی عنصر روی یا Zn سالیان زیادی است که توسط پسته کاران در دوره پس ازبرداشت انجام می شود. این کار در مورد بسیاری از درختان میوه دیگر از جمله سیب هم رایج است. متاسفانه کمبود یا نقصان عنصر روی در تقریبا تمامی مناطق پسته خیز یک کمبود اساسی در مورد عناصر میکرو محسوب می شود. مشخص شده که محلول پاشی درختان در دوره پس از برداشت توسط روی Zn مشکل کمبود روی را در درختان در فصل بعد را کاهش می دهد. چون روی  Zn از برگها به سمت ریشه حرکت کرده و در ریشه ذخیره می شود تا در طول فصل بمصرف برسد. همانطور که میدانیم علاوه بر روی Zn اکثر عناصر میکرو ازجمله آهن Fe، منگنزMn، بورB و ...هم شدیدا در باغات پسته کمبودشان احساس می شود بنابراین چه خوب است ما  در دوره پس از برداشت از کودی استفاده کنیم که همه عناصر میکرو را داشته باشد و ملغمه ای مناسب از عناصر میکرو شامل آهن، روی, مس, منگنز و .....باشد. و بهتر است از کودهای که فقط حاوی روی  Znباشند خودداری کنیم.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ۱۱:٥٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٧/٧
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED