مواد هیومیکی و نقش آنها در افزایش عملکرد و بهبود فاکتورهای تغذیه ای در درختان پس

مواد هیومیکی و نقش آنها در افزایش عملکرد و بهبود فاکتورهای تغذیه ای در درختان پسته-بخش تاثیر روی رشد و نمو پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: jmlzdh_mhmmd@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

آقای دکتر Dr. Robert E. Pettit دانشیار بخش علوم خاک دانشگاه َA&M در هیستون تگزاس را تقریبا می توان خداوندگار مسلم مواد هیومیک (Humic substance) و ترکیبات وابسته به آنها و کودها و هر چیزی که مربوط به Hume هست دانست. هر جا که صحبتی از هیوم و هوموس است اسم ایشان در صدر لیستها قرار می گیرند. ایشان خدمت بسیار بزرگی به بشریت از طریق مطالعه و تفحص و کاربردی کردن ایندسته از ترکیبات مهم دخیل در حاصلخیزی خاک کرده اند. علاوه بر مطالبی که بصورت جنرال روی وب از ایشان وجود دارد که در ایندسته از مقالات از آنها استفاده شده، عکسها و مطالب بسیار سودمند و جالبی در مورد مواد هیومیکی در اختیار بنده حقیر گذاشته اند که پیشاپیش از ایشان تشکر می کنم. مطالبی که بنا بود در 3 بخش به عرض خوانندگان برسد ممکن است در 4 یا 5 بخش تقدیم دوستان گردد. امیدوارم مورد توجه و استفاده دوستان و کارشناسان محترم قرار گیرد. چه از طریق خاک و چه از طریق پاشش روی برگها بصورت مستقیم و غیر مستقیم رشد و نمو هر گیاهی منجمله پسته را تحت تاثیر قرار می دهند. مقالات متعددی در ژورنالهای معتبر علمی این رابطه را نشان میدهد. اثرات غیر مستقیم مواد یا کودهای هیومیکی همانطور که در مقالات قبلی اشاره شد مواردی مانند بهبود ساختار خاک، تامین انرژی برای میکروارگانیسم های مفید در خاک، افزایش ظرفیت نگهداری آب در خاک و ...می شد. اثرات مستقیم کودهای هیومیکی در گیاه عبارتند از وادار کردن گیاه به افزودن بر ظرفیت جذب مواد معدنی یا ماکرومولکولهایی است که در شرایط عادی قادر به جذب نیستند یا به مقدار ناچیزی جذب می شوند. معمولا فالویک اسیدها به دلیل جثه کوچکتر زودتر جذب می شوند ولی باید توجه داشت این نکته که فکر کنیم اسیدهای هیومیک بدلیل درشتی نمی توانند توسط درختان از طریق برگ یا ریشه جذب شوند ادعای درستی نیست. اما نسبت به فالویک ها کمتر جذب می شوند. بعد از جذب اسیدهای هیومیک و فالویک توسط درختان تغییرات بسیار مثبت بیوشیمیایی در داخل سلولها بوقوع می پیوندد که بسیار مهیج و جالب است و از حوصله این مطلب بیرون. هنگامی که به مقدار کافی هیومک در خاک باشد جذب کودهای ماکرو (N, P, K) بشدت افزایش می یابد برخی گزارش ها نشان می دهد که در صورت اضافه کردن مواد هیومیکی در خاک میزان مصرف کودهای ماکرو ممکن است به نصف تقلیل یابد. بسیاری از کشاورزان در مناطق پسته خیز گله از این نکته دارند که مثلا در سالهای قبل مقدار مساحت مشخصی از زمین با مقدار معینی از کودهای ماکرو مثلا اوره باردهی بسیار خوبی داشته ولی در سالیان اخیر برای بدست آورن همان نتیجه باید به مقدار 2 برابر یا بیشتر از اوره استفاده کنند. در مورد کودهای پتاسیمی و فسفره هم این مطلب صدق می کند. بنظر می رسد یکی از دلایل عمده این معضل شسته شدن مواد هیومیکی خاک و گاها تخریب آنها توسط کودهای شیمیایی بویژه کودهای دارای بیس آمونیاکی باشد. بهر روی کاسته شدن از مقدار مواد هیومیکی در بافت خاک نتنها میزان مصرف کودهای شیمیایی بمنظور حصول نتیجه بهتر را بالا خواهد برد بلکه میزان آبشویی (Leaching) عناصر ماکرو را هم بشدت بالا می برد. اینها بحثهای بسیار جالب و کاربردی هستند و باید فکری در مورد آنها شود در کشوری که سالیانه چندین میلیارد دلار از بابت صادارت پسته عاید کشور می کند اما سیستم فرسوده دولتی، محقیقین بیسواد و بوروکراسی پیچیده عملی شدن اینگونه طرحها را تقریبا به صفر رسانده متاسفانه. بهر روی مصرف بیشتر کودهای نیتروژنه بمنظور حصول نتیجه بهتر میزان نیتراتها در آبهای زیر زمینی را هم بشدت بالا خواهد برد و بقولی قوز بالای قوز خواهد شد اما کو گوش شنوا. همانطور که بارها اشاره شد اضافه کردن کودهای هیومیکی به همراه سایر کودها بصورت بسیار شگفت آوری روی درختان تاثیرگذار خواهد بود. کودهای حاوی مواد هیومیکی در صورت مصرف در خاک در سال اول اثرات فوق العاده خواهند داشت به دلیل آزاد کردن و قابل جذب کردن عناصری که ممکن است سالیان سال در خاک بصورت فیکس شده و دستنخوره باشند. زیاده روی در مصرف کودهای هیومیکی و فالویکی می تواند بسیار مضر باشد بخصوص در مورد درختان کم سن و سال و نهالها اما تقریبا در درختان تنومند پسته و دارای بافت مناسب خاکی مصرف زیاد کودهای هیومیکی نمی تواند مشکل زا باشد اما بهر صورت باید جانب احتیاط را رعایت کرد. اسیدهای هیومیک و فولویک در خاک موجب افزایش ریشه دوانی و تحریک رشد در ریشه ها می شوند. میزان تقسیم سلولی در ناحیه تقسیم تارهای کشنده ریشه با وجود مواد هیومیکی تشدید خواهد شد. تاثیرات اسیدهای هیومیکی و فالویکی روی پارامترهای رشدی در ریشه بسیاری از گیاهان بخوبی به اثبات رسیده است. افزایش وزن خشک ریشه و ......کودهایی که واجد هیومیک و فولویک اسید بصورت توام همراه با عناصر شیمیایی باشند بسیار مفیدتر از کودهایی هستند که فقط واجد هیومیک اسید به اضافه عنصر شیمیایی و یا فالویک اسید به اضافه عنصر شیمیایی باشند (Best formulate of fertilizer is Humic acid+fulvic acid+maro or micro element). پاشش برگی کود ملغمه از هیومیک و فولویک اسید به اضافه عناصر کلاته ماکرو یا میکرو در هر دوره ای رشد درختان پسته قابل توصیه است. اینچنین کودی موجب شادابی برگها و رشد بهتر آنها، قوی شدن ریشه ها و بهبود شرایط خوشه ها خواهد شد. همانطور که قبلا در مطلبی در وبلاگم بیان کردم که بهترین و آسانترین و کم خرج ترین راه نجات باغات پسته محلولپاشی باغات است دوباره هم بر این روش بسیار مهم تکیه می کنم و هشدار می دهم که کسانی که محلول پاشی باغات پسته را بیفایده می دانند سخت در اشتباهند. مهمترین قسمت درخت از نظر بسیاری از متخصصان برگها هستند. برگها بعنوان واحدهای بسیار مهم و تاثیرگذار در رشد و نمو و همچنین تولید یک محصول خوب بسیار بسیار مهم هستند. کودهای هیومیکی در صورت محلول پاشی موجب افزایش سطح برگ درختان پسته، شادابی برگها و پررنگ وقوی ماندن برگ و نهایتا در تولید بهتر خواهند شد. پاشش مواد یا کودهای هیومیکی روی برگها تاثیرات مثبت روی ریشه ها و رشد و توسعه آنها خواهد گذاشت ایندسته مواد موجب افزایش میزان کربوهیدراتها در ساقه و انتقال آنها به ریشه و ترشح ایندسته مواد توسط ریشه موجب جذب و تغذیه میکروارگانیسم های مفید ناحیه رایزوسفر ریشه خواهد شد و نهایتا افزایش حاصلخیزی خاک را بدنبال خواهد داشت. غیر از کودهای هیومیکی کودهای محلول پاشی در مارکت وجود ندارند که با پاشش از برگ روی حاصلخیزی خاک تاثیر مثبت داشته باشد و این بعنوان یکی دیگر از معجزات کودهای هیومیکی محسوب می شود. میزان مصرف برگپاش کودهای هیومیکی و فالویکی برای بازدهی مناسب بسیار کم و مقرون به صرفه میباشد این مقدار برای محلول پاشی در درختان پسته متاسفانه کالیبره نشده و ما نمی دانیم بصورت دقیق چه مقدار میلی گرم در هر لیتر آب باشد اما بررسی منابع روی درختان دیگر نشان می دهد که حدود 50 میلی گرم ماده خشک در هر لیتر آب از مواد هیومیکی می تواند بازدهی مطلوبی داشته باشد. استفاده از غلظتهای بالای 100 میلی گرم ماده خشک در لیتر ممکن است خطرناک باشد. البته همانطور که گفته شد مانند بسیاری دیگر از موارد تحقیقاتی روی پسته وجود ندارد. در بسیاری از موارد نتایج محلول پاشی یا پاشش برگی عناصر معدنی کلاته فرموله شده با اسیدهای هیومیکی و فالویک بسیار بهتر از کاربرد این عناصر بصورت معمول و بدون ترکیبات هیومیکی در خاک بوده است. نتایج بسیار شگفت انگیز بوده بطوریکه راندمان کار محلوپاشی (پاشش برگی)عناصری مانند نیتروژن، فسفر، پتاسیم و حتی میکروالمنتها بهمراه مواد هیومیکی و فالویکی در مقایسه با کاربرد ساده (بدون مواد هیومیکی یا فالویکی) در خاک از 100 تا 500 درصد موثرتر بوده است. نتایج بسیار شگفت انگیز هستند و باید حتما مد نظر کشاورزان پیشرو قرار گیرند چون خرها را نمی توان ملا کرد. محلوپاشی مواد هیومیکی و فالویکی بسیار اقتصادی بنظر می رسد در مقایشه با کاربرد آنها در خاک. عناصری که از طریق محلول پاشی به درختان می رسند بسیار سودمند و سریع الاثر هستند. مواد هیومیکی در صورت پاشش روی برگها حدود 8 ساعت زمان لازم دارند تا کاملا بصورت کاربردی در گیاه به ایفای نقش خودشان بپردازند. این زمانها با بکار برون متد رادیوفرکونسی بخوبی تعیین شده است. پاشش کودهای حاوی مواد هیومیکی روی درختان جوان بسیار کارسازتر از درختان پیر است بعلت زیاد بون فعل و انفعالات بیوشمیایی در سولهای بافتهای جوان.

  
نویسنده : محمد جمالیزاده تاج آبادی ; ساعت ٦:٥٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٢/٩
تگ ها :

دریافت کد وضعيت آب و هوا


  FEED