اهمیت نیتروژن و اسیدهای آمینه در دوره پر شدن مغز در پسته

اهمیت نیتروژن و اسیدهای آمینه در دوره پر شدن مغز در پسته

نوشته: مهندس محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

نیتروژن (N) مهمترین عنصر برای رشد و توسعه هر گیاهی است. در مورد پسته هم اهمیت فوق العاده عنصر نیتروژن بر هیچ کس پوشیده نیست. نیتروژن به مثابه اکسیژن در انسانها و جانوران است. در حقیقت زمانی که اکسیژن (O) وجود نداشته باشد تنفس انسان دچار مشکل می شود و مرگ حتمی است. برای درختان پسته و گیاهان دیگر هم عنصر نیتروژن اینچنین عمل حیاتی را برای گیاهان دارد. دو برحه زمانی بسیار اساسی در جذب نیتروژن در درختان پسته وجود دارد برحه اول در دوره استارت خوردن درختان در اوایل فصل بهار و دوره دوم پر شدن مغز!! شاید مهمترین برحه زمانی از نظر جذب نیتروژن در درختان پسته در دوره پر شدن مغز باشد. دوره پر شدن مغز دوره ای ست مهم که غفلت از مراقبتهای لازم بخصوص کوددهی نیتروژن خسارات جبران ناپذیری بدنبال دارد. بسیاری می پندارند که در دوره پر شدن مغز مهمترین عنصر پتاسیم (K) است اما باید در نظر داشت اگر چه پتاسیم نقش مهمی در دوره پر شدن مغز دارد اما اهمیت عنصر نیتروژن (N) در دوره پر شدن مغز بمراتب مهمتر و حیاتی تر است. متابولیسم (سوخت و ساز) عنصر نیتروژن در دوره پر شدن مغز در درختان پسته نقش اساسی در پر شدن مغز ایفا می کند. شناخت دقیق متابولسیم نیتروژن در دوره پر شدن مغز و ترکیبات حاصل از آن کاری جالب و در عین حال مشکل است. متابولسیم نیتروژن علاوه بر پر شدن مغز در مکانیزم سال آور (On) و سال نیاور (Off) هم اهمیت فوق العاده ای دارد! کودهای نیتروژنه باید هر سال به خاک اضافه شوند و یا از طریق محلولپاشی در اختیار درختان گذارده شوند!! مسلما باغاتی که از نظر کوددهی نیتروژنه در مضیقه باشند دچار مشکل خواهند بود!! اسیدهای آمینه واحدهای سازنده پروتویین ها در موجودات هستند. تا کنون بیش از 20 نوع اسید آمینه در موجودات شناخته شده اند. بهر روی همانطور که اشاره شد اسیدهای آمینه هستند که پروتویین ها را می سازند و پروتویین ها جزو ترکیبات بسیار مهم واساسی در پیکره جانواران و نباتات هستند. پروتویین ها در گیاهان نقش اساسی در فتوسنتز دارند و حتی جایز نوبل به کشف پروتویین ها و مکانیسم پیچیده آنها در فتوسنتز گیاهان اختصاص داده شده است. در واقع پروتویین ها مجموعه ای از ترکیبات متفاوتی از اسیدهای آمینه است که کنار هم قرار گرفته اند. پروتویین ها نقش حیاتی در بیولوژی جانداران دارند و حتی همانندسازی DNA و بسیاری از واکنش های مولکولی و بیوشیمیایی در جاندارن وابستگی کامل به پروتویین ها دارد. در واقع مغز پسته یا خشکبار دیگر از 3 بخش اصلی بوجود آمده است 1-پروتویین 2-هیدارتهای کربن و 3-روغن یا چربی. اسیدهای آمینه انواع مختلف با اسامی مختلف دارند مانند گلوتامین، لیزین، آسپاراژین، آلجانین یا آلجنین، سیستیین، لوسین و ...بخوبی به اثبات شده که در خشکبار مانند مغز پسته اسید آمینه آرجینین (arginine) بخش عمده ای از اسید آمینه موجود در مغز پسته را تشکیل می دهد. بسیاری از کارخانجات تولید کننده کودهای محلولپاشی از این اصل یا حقه استفاده کرده اند و کودهای اسید آمینه ای را فرموله می کنند که دارای درصد بالایی از اسید آمینه آرجنین هستند که در واقع پر شدن مغز در درختان پسته را بسیار سریعتر و مساعدتر می کند!! در واقع عنصر نیتروژن در گیاه تبدیل به اسیدهای آمینه می شوند و اسیدهای آمینه زمانی که در کنار هم قرار می گیرند پروتویین ها بوجود می آیند. بصورت خیلی ساده زمانی که مثلا کود اوره یا سولفات آمونیوم در موعد پر شدن مغز در اختیار ریشه قرار می گیرد عنصر نیتروژن توسط ریشه ها جذب می شود و متابولسیم مناسب و کامل نیتروژن در گیاه منجر به تولید اسیدهای آمینه و پروتویین ها می شود و اسیدهای آمینه وارد مغز شده و مغز بخوبی تکامل می یابد!! زمانی که نیتروژن بمقدار کافی در گیاه موجود نباشد اسیدهای آمینه هم به مقدار کافی در گیاه تولید نمی شوند!! علاوه بر آرجنین 2 اسید آمینه گلوتامات و آسپاراتات نیز نقش مهمی در پر شدن مغز در خشکبار دارند!! با توجه به این نکته که در جذب کودهای نیتروژنه بخصوص در دوره پر شدن مغز در تابستان و دمای فوق العاده بالای محیط و خاک و طول کشیدن پروسته تبدیل عنصر نیتروژن به آمینواسیدها در درختان بهتر آن است که علاوه بر مصرف کودهای نیتروژنه در خاک به مقدار مناسب و در زمان صحیح می توان کودهای نیتروژنه را محلولپاشی کرد. از این کار مناسبتر و بهتر آن است که در دوره پر شدن مغز از کودهای محلولپاشی حاوی اسیدهای آمینه در دوره پر شدن مغز استفاده کرد. نکته قابل توجه این است که کارخانجات داخلی نمی توانند کیفیت و تکنولوژی کودهای اسید آمینه ای وارداتی از کشورهای پیشرفته را داشته باشند!! درصد اسید آمینه موجود در کود محلولپاشی هم بسیار مهم است و اگر کود اسید آمینه ای دارای درصد پایینی از آمینواسیدها باشد کارآیی چندانی روی درختان پسته نخواهد داشت!!!

/ 7 نظر / 40 بازدید
سید اصغرحسینی مروست

با سلام از مطالب ارزنده شما تشکر میکنم جناب اقای مهندس باوجود اینکه کشور ما کانون پسته جهان می باشد هنوز کتابکامل و جامع در این مورد نمی باشدو مطلب دیگر با وجود غنی بودن مطاب بیماریها و افات بلاگ شما ژیشنهاد میکنم با یه متخصص زراعی(علفهای هرز ) و باغبانی همکاری کنید کمک شایان به کشاورزان می شود.با تشکر حسینی دانشجو دکتری کشاورزی زراعت

رضا عبداللهی

با سلام آیا برندی سراغ دارید که مقادیر زیادی از آرجین و گلوتامات و آسپارتات در بر داشته باشد ؟ هرچه جستجو کردم فقط روی آنها نوشته حاوی مثلا 12 نوع اسید آمینه و اسمی از نوع و مقدار آنها برده نشده است

داوود پژوهان

ممنون جناب مهندس از راهنمایی و ارزنده حضرت عالی

هادی میرجلیلی

جناب مهندس سلام در مورد فولویک اسید و نقش آن در پر شدن مغز نظرتون چیه بنده از نیمه فروردین تا نیمه خرداد دو مرحله آمینو اسید و فولویک اسید را محلول پاشی کرده ام الان تو مرحله مغز پرشدن نیاز به محلول پاشی این دو هست یا خیر ضمنا از مطالب ارزنده تون هم تشکر میکنم

میثم قاسمی نیا

با سلام اینکه آمینو اسید درکم کردن استرس وتنش درختان وکمک در مغزگیری نقش مهمی دارد،درست اما سوالم اینه آیا مصرف آمینواسید خود به تنهایی در اوج گرمای تابستان باعث استرس نمی شود؟؟؟ من درباغی آمینواسید پروتوفول اسپانیا که 40درصد آمینواسید(10درصد آمینواسیدهای آزاد) و7درصد ازت داره استفاده کردم 2 درهزار..بعداز آبیاری... ولی متاسفانه برگ ها ه زردی گراییده وسبز خشک میشوند این چطور توجیه میشه

میثم قاسمی نیا

از توجهتون ممنون بله لیبل 3تا5درهزار پیشنهاد داده برای رفع این تنش میشه از مارمارین(marmarine) به نسبت 2درهزاراستفاده کرد؟؟ اعتقاد من اینه در برگ پاشی آمینواسیدها نیاز به آبیار ی باغ نیست چون نیازی به سنتز در گیاه نیست ...این تا چه حد منطقیه؟؟؟

میثم قاسمی نیا

تشکر