سم لوفوکس (LofoxR) و پروانه چوبخوار پسته (کرمانیا)

سم لوفوکس (LofoxR) و پروانه چوبخوار پسته (کرمانیا)

نوشته: محمد جمالیزاده-کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

لوفوکس جزو سموم IGR یا growth regulators  Insect است. سموم IGR سمومی هستند که با اختلال در کوتیکول و کیتین جلد بدن حشره موجب اختلال در پوست اندازی می شود. از نظر فرمولاسیون سم لوفوکس سم خوبی است و مخلوط چندین سم تاثیرگذار در سنتز کیتین، کاربامات و هورمون جوانی است. ادعای شرکت سازنده این سم (سینجنتای سویس-Syngenta) این است که این سم تخم کش، لارو کش، بالغ کش و حتی قارچ کش است بخصوص در مورد حشرات آفت دوبالان (Diptera) و راست بالان (Orthoptera)!! لوفوکس از نظر اثر روی دشمنان طبیعی سمی کم خطر ارزیابی شده است!! در مورد خاصیت قارچ کشی لوفوکس حرف و حدیث ها بسیار است. در مورد درختان انگور لوفوکس توانسته برخی از عوامل بیماریزای قارچی در انگور را کنترل کند اما اینکه سم لوفوکس بتواند سرخشکیدگی و نواحی سیاه شده پوست (پسیلومایسز و ...) را درمان کند ادعایی بزرگ است!! هر چند نمی توان قطعی در این مورد اظهار نظر کرد. مرکز تحقیقات پسته در رفسنجان سم لوفوکس را برای کنترل چوبخوار پسته بثبت رسانده است. نحوه تاثیر لوفوکس (Lufox) بصورت تماسی-گوارشی ارزیابی شده است. ادعاها در مورد سم Lufox زیاد است و گاها جالب مثلا ادعا می شود که حشرات بالغ وقتی با سم لوفوکس برخورد می کنند عقیم می شوند یا تخم های ناباور تولید می کنند که ادعای بسیار بزرگی است در سطح المپیک!! مقدار مصرف لوفوکس در مورد پروانه چوبخوار پسته (کرمانیا) 1 و نیم لیتر در 1000 لیتر آب پیشنهاد شده است. یعنی در هر تانکر 2000 لیتری ما 3 لیتر سم می خواهیم و هر لیتر 200 هزار تومان و هر تانکر با هزینه کارگری و تراکتوری و سم و ...حدودا نزدیک به 800 هزار تومان آب می خورد. یاید این سوال مطرح شود به ازای هزینه ای که بابت استفاده از این سم در باغات صورت می گیرد آیا راندمان کار هم به همان اندازه بالاست! بحث این نیست که سم لوفوکس سم خوبی نیست بلکه بحث اصلی مبحث اقتصاد برای کشاورزان پسته کار خرده مالک و حتی عمده مالک است!! در مورد سم مونتو (Movento) هر چند قیمت سم بالاست اما کارآیی فوق العاده ای دارد (سم سیستمیک با دوام فوق العاده) و قادر به کنترل آفت بمدت چندین هفته است (مونتو بهتر است برای درختان قوی و شاداب و دوره آبیاری 40 روز به پایین استفاده شود نه درختان سرخشک و ضعیف و با دوره آبیاری دو ماه!!!) قضاوت در صرفه اقتصادی و کارآیی یک سم تماسی و گوارشی مانند لوفوکس را به خوانندگان واگذار می کنم و نمی خوام نتیجه گیری کنم. گذشت زمان بهترین معیار برای ماندگاری و فروش یک محصول یا پروداکت کشاورزی و استقبال کشاورزان از آن است. خیلی از سموم سالهای قبل در بازار بوده اند و الان اثری از اثارشان در مارکت کشاورزی ایران نیست هر چند بحث تحریمها هم موجب شده تا برخی از سموم با کیفیت خارجی نتوانند در زمان مناسب و قیمت مناسب به دست کشاورزان برسند!! یکی از سموم IGR دیگری هم که چند سال پیش بر برای مبارزه با پسیل پسته بثبت رسیده بود فلوفنوکسورون (کاسکید) یا Cascade بود که مصرف آن در باغات پسته بسیار کم و محدود است ولی در اوایل تبلیغات وسیعی در مورد آن وجود داشت!! بصورت کلی سموم IGR توفیق چندانی در کنترل آفات در باغات پسته نداشته اند (نظر شخصی)!! باید به خوانندگان محترم عرض شود که هدف از نوشتن این مطلب توصیه به استفاده و یاد عدم استفاده از سم لوفوکس نیست و من قضاوت را در این مورد به خوانندگان واگذار می کنم. نکته بسیار مهم در مورد مبارزه با آفت چوبخوار پسته یا کرمانیا که متاسفانه بیشتر باغات پسته ایران را آلوده کرده است بحث تعیین زمان مناسب سم پاشی بر علیه این آفت است اگر زود و یا دیر سم پاشیده شود مبارزه شیمیایی اثر چندانی در کنترل آفت نخواهد داشت. اگر زمان مناسب سم پاشی بر علیه پروانه چوبخوار مشخص شود با یک سم تماسی و مناسب نیز می توان در طول دو الی 3 سال آفت را بخوبی کنترل کرد و جمعیت آن را کاهش داد!! افراد نابغه ای که زودتر یا دیرتر از زمان دقیق سمپاشی می کنند در واقع پول خود را بیرون می ریزند!! سم پاشی زودتر از موعد موجب عدم برخورد سم با آفت می شود و سم پاشی دیرهنگام هم ممکن است آفت را بعد از جفت گیری و تخم ریزی نابود کند!! البته اگر سم سم خوبی باشد.  هیچ گونه زمان دقیقی را نمی توان برای مبارزه شیمیایی با آفت چوبخوار پسته در مناطق مختلف تعیین کرد و این بستگی کامل به نظر کارشناس دارد چون هر منطقه ای پیک پرواز آفت فرق می کند و برای کنترل شیمیایی موثر باید پیک پرواز را در طول چند سال بدست آورد!!. دوز سم مصرفی، نوع سم و بسیاری از ریزه کاریهای دیگر بستگی به نظر کارشناس دارد!! همانطور که اشاره شد آفت چوبخوار پسته بدلایل مختلف یکی از خطرناکترین و شایع ترین آفات پسته در ایران تبدیل شده است و در اراضی خرده مالکی بدلیل سم پاشی های ناهماهنگ کنترل آفت بسیار دشوار است و اگر کشاورزی گمان کند که با استفاده از فلان سم و فلین سم بتواند کنترل کاملی در مورد آفت چوبخوار داشته باشد اشتباه بزرگیست!! سموم زیادی برای مبارزه با چوبخوار پسته بثبت رسیده است و برخی از سموم هم بثبت نرسیده اما توسط کشاورزان بمصرف می رسند!! سمومی که برای کنترل پروانه چوبخوار پسته در ایران بثیت رسیده اند شامل مچ، لوفوکس، رانر، کنسالت و....هستند!! بسیاری از این سموم کاربرد چندانی پیدا نکرده اند و فقط در حد ثبت در موسسه تحقیقات پسته بوده اند. همانطور که اشاره شد آلودگی باغات پسته به آفت چوبخوار پسته زیاد است و باغاتی که سم پاشی در زمان مناسب نمی کنند آلودگی فوق العاده بالاست و وسط سرشاخه ها سیاه و کرم زده!!

/ 7 نظر / 868 بازدید
رضا

سلام با تشکر از مطالب خوبتون اگر امکان دارد در مورد سم افوریا هم اطلاع رسانی کنید که خوب است یا نه و اینکه در مبارزه با سن پسته با یک نوبت سم پاشی دیگر نیازی به سم پاشی نیست

محسن

با سلام من امسال سم لوفوکس برای مبارزه با کرم گلوگاه انار دو نوبت سمپاشی داشتم اثرش نسبت به سایپرمترین ،آوانت و تاکومی خیلی بهتر بود . با ارزوی موفقیت برای شما

وکیل زاده

با سلام و تشکر از مطلب خوبی که در اختیار گذاشتین . اول از آقای محسن عزیز سوالی دارم و اینکه سم لوفوکس را با چه دز و در چه زمانی برای گرم گلوگاه انار که ظاهرا مبارزه شیمیایی ندارد استفاد کردین . موضوع دوم این است که من الان حدود 4 سال است که با استفاده از تله و فرمون با پروانه چوبخوار مبارزه کرده ام که حداقل توانسته ام جلوی زیاد تر شدن آن را در باغ پسته ام بگیرم.

محسن

با سلام و درود بر آقای وکیل زاده از اوایل خردادماه که مصادف با اواخر گلدهی می باشد شروع و هر 45 روز یکبار تجدید دوره سمپاشی تا اواخر آبان ماه . سمپاشی کل باغ حتی کف باغ و اطراف باغ تا شعاع 50 متری نتیجه که تا الان گرفتم کاهش ضایعات به هکتاری کمتر از صد کیلوگرم در سال های قبل بیش از 5 تن انار کرم زده متاسفانه داشتم . تله و فرمون برای رهگیری و مشاهده نمونه آفات حدود 5 الی 10 عدد بسته به نوع انار استفاده میکنم با تشکر

وکیل زاده

با سلام ممنون آقای محسن از راهنمایی. نام فرمونی که استفاده میکنید چی است ؟ چون اداره کشاورزی به من پارسال دو عدد داد ولی ظاهرا خراب بودند چون حتی یک دونه هم توی تله دلتا نیفتاد. نظرتون نسبت به پتک کردن گلو و گل انار در زمان گردو شدن چی است ؟

محسن

با سلام و تبریک سال نو و آرزوی سال پر و خیر و برکت برای همه دست اندر کاران تولید وترویج بخش کشاورزی و باغبانی . له فرومونی (راندن و ربودن) به احتمال قوی فرمون های شما تاریخ گذشته بوده اند یا به علت عدم نگهداری در دمای مناسب فاسد شده بودند پاک کردن گلوگاه انار هم روش خیلی موثرو البته پر هزینه است . برای باغ های با مساحت های زیاد متاسفنه امکان اجراش نیست . استفاده از پودر خشک کائولن و پودر خشک آنغوزه در گلوگاه انار هم بجای پاک گلوگاه بسیار موثر است

امیر زنده دل

سلام موونتو در باغات با دور ابیاری بالا نیز به خوبی نتیجه میدهد و دوماه دور ابیاری و یا بیشتر از ان عامل محدود کننده ای در تاثیر موونتو نیست