افت کیفی (پوکی، نیمه مغز، کال بودن و...)

افت کیفی (پوکی، نیمه مغز، کال بودن و...) محصول پسته امسال 1396

محمد جمالیزاده

Email: mojamalizadeh@gmail.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

سال زراعی 1396 محصول پسته تولید شده در کشور عزیزمان ایران کیفیت مناسبی نداشت هر چند از نظر کمی هم بدلیل عدم تامین مناسب نیاز سرمایی درصد قابل توجهی از دانه ها در اوایل فصل از بین رفتند. بمرور با ابرناکی هوا در روزهای پی در پی و عدم کارکرد مناسب Ca در درخت بسیاری از خوشه ها هم قبل از بمغز رفتن فرو ریختند. بسیاری از مسایل کشاورزی و باغداری پسته هنوز برای کارشناسان و محققین پیچیده و تعجب آور هستند چه برسد به کشاورزان عادی. درخت پسته گیاهی است که بر خلاف تصور عمومی درختی است که نسبت به تغییرات اقلیمی، واکنش های منفی زیادی از خود نشان می دهد و مستقیما محصول و عایدی کشاورزان تحت مسایل و کنش های خارج از کنترل نابود میشود و کار زیادی از دست کسی ساخته نیست و کسی هم نیست که روی تنش های محیطی درختان پسته کار کرده باشد در ایران بجز کارهایی جسته و گریخته در مورد سرمازدگی!! کلا تحقیقات کشاورزی ما ول معطل است و محققان اکثرا سم فروش و کود فروش هستند! تنش های فیزیولوژیکی یا Abiotic stress به مجموعه ای از عوامل گفته میشود که عامل زنده یا Biotic ندارند. لازم به توضیح است که عوامل زنده یا بیوتیک که موجب خسارت میشوند شامل موجودات میکروسکوپی (قارچ، باکتری، نماتد و...) وموجودات ماکروسکپی (موش، خرگوش، تشی، دارکوب و ....) میشوند. عواملی مانند بارندگی های بی موقع، جاری شدن سیل، بادزدگی، سرمازدگی و... از جمله تنش های فیزیولوژیکی یا آبیوتیک هستند که گاها خسارات هنگفتی را به محصول پسته وارد می کنند. در طول چند سال اخیر هم عوامل دیگری به این لیست اضافه شده اند که در برخی از سالها خسارات آنها روی پسته قابل توجه است. اگر دقیق کنکاش کنیم می توانیم خسارت تنش ها یا استرس های فیزیولوژیکی در درختان را به دو دسته خسارت کمی و خسارت کیفی تقسیم بندی کنیم. در خسارت کمی مانند سرمازدگی و بازدگی و گرمازدگی، تگرگ و...درصد قابل توجهی از محصول پسته نابود می شود. خسارتهای کیفی شامل آندسته از خساراتی می شوند که موجب کاهش کیفیت محصول تولیدی می شوند. مثلا افزایش پوکی در درختان پسته بدلیل عدم گرده افشانی یا گرده افشانی نامناسب، عدم تامین مناسب نیاز سرمایی و اشکالات در کارکرد کلسیم و ...که ممکن است موجب ایجاد خسارات کیفی شوند مثلا کج و معوج شدن دانه ها، نیمه مغز شدن و سبکی وزن و نرمی پوسته بیرونی، سیاه شدن و سرسوختگی یا داغو زدن دانه ها و.... بحثی که امسال گریبانگیر پسته در تقریبا اکثر نقاط پسته خیز و استانهای پسته خیز شده پوکی بالا، کال ماندن دانه ها، سبکی وزن مغزها، نرمی پوسته بیرونی و.... بوده است. با توجه اینکه آمار دقیقی از خسارت در دسترس نیست اما خسارت بنظر خیلی سنگین است. امسال به اصطلاح کشاورزان و باغداران پسته جمع نمی شود. درصد پسته های نیمه مغز بشدت بالاست. با دو سه نفر از تجار پسته که صحبت می کردم اینطور برداشت کردم که انگار امسال هنوز پسته با کیفیت و خوب و وزنی نخریدند! چون کیفیت محصول تولیدی پسته امسال بسیار نازل است. گزاراشاتی داریم از پوکی 50 تا 60 درصدی محصول در بسیاری از نقاط پسته خیز منجمله خراسان، یزد و کرمان و... اینکه چه عامل باعث ایجاد این مساله شده واقعا نیاز به تحقیقات مفصل و علمی دارد که در ایران نه پولی است و نه انگیزه ای و نه نیرویی که انگیزه تحقیقات داشته باشد! با توجه به شواهد و قراین و حدسیات میشود نتیجه گیری کرد که دلیل اصلی این مساله ابرناکی هوا در بسیای از روزهای بهار امسال بوده است. بالای 30 روز از بهار امسال هوا بصورت مداوم مخصوصا از ظهر به بعد ابرناک میشد و گاها رگبارهایی را داشتیم. بر اساس تجربه کشاورزان قدیمی که من با چند نفری صحبت کردم بصراحت دلیل این مساله را ابرناکی هوا در بهار می دانستند و همه متفق القول بر این نظر هستند که سالهایی که بیشتر روزهای بهار هوا ابرناک باشد محصول پسته از نظر کیفی بشدت افت می کند. همچنین با توجه به تحقیقاتی که من کردم مشخص شد که این امر مسبوق به سابقه است و در سالهای نچندان دور هم این طور سالهایی را داشته ایم. ابرناکی هوا انتقال و جذب عنصر کلسیم را بشدت تحت تاثیر قرار میدهد. بخوبی به اثبات رسیده است که در بهارهای با روزهای آفتابی زیاد سرسوختگی و کمبود کلسیم و عارضه نرم شدن پوسته استخوانی پسته را بندرت مشاهده می کنیم. در باغاتی که از نیترات کلسیم و گچ و محلولپاشی کودهای کلسیمی در طول سال ماقبل امسال استفاده کرده اند محصول از نظر کیفیت وضعیت بمراتب بهتری دارد. بنظر می رسد آنقدر که باید به عنصر Ca در پسته توجه شود توجه نشده است و از این حیث باغات ما ضربه زیادی خورده اند و میخورند. اما عدم کارکرد درست کلسیم میتواند یکی از احتمالات باشد نه گزینه اصلی ایجاد خسارت. به امید فردایی برای صنعت پسته ایران.

/ 0 نظر / 423 بازدید