نیترات کلسیم (CALCIUM NITRATE) برای دوره بعد از برداشت پسته

نیترات کلسیم (CALCIUM NITRATE) برای دوره بعد از برداشت پسته

محمد جمالیزاده

Email: mojamalizadeh@gmail.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

بسیاری از مشکلات و ناهنجاریهای فیزیولوژیکی درختان مربوط به کمبود کلسیمca  است. Ca عنصری مرموز و ناشناخته در کشاورزی و باغداری پسته است. متاسفانه بسیاری از کارشناسان و کشاورزان به دلیل این فکر که کلسیم ca در خاکهای آهکی زیاد است از دادن کودهای کلسیمی خودداری می کنند و آدرس غلظ به کشاورزان می دهند غافل از اینکه که کودهای کلسیمی روی درختان پسته اثرات عجیبی دارند چه به صورت خاکی و چه به صورت محلولپاشی! افزایش مقدار کلسیم در میوه موجب رسیدن بهتر و زودتر محصول در درختان میوه میشود مخصوصا در درختانی که میوه گوشتی دارند مانند سیب، هلو و.... بخوبی به اثبات رسیده یکی از دلایل مهم سرسوختگی دانه ها و نرمی های پوست و درست تشکیل نشدن پوسته خارجی (ٍExocarp) استخوانی پسته به دلیل کمبود کلسیم Ca یا درست عمل نکردن و جذب نامناسب Ca در درختان پسته است. مطالعات نشان داده که مقدار جذب کلسیم Ca در دوره ابتدای رشد درختان در بهار بصورت ناگهانی سرعت می گیرد و توان درختان در جذب کلسیم در بهار به دلایل مختلف منجمله محدودیت جذب ریشه ای و سرعت انتقال پایین یا translocation کلسیم از ریشه ها به بافتهای گیاهی پایین است. نتیجتا بیشتر کلسیم مورد نیاز و استفاده درختان پسته براساس اصول مکانیزم های فیزیولوژیکی گیاهی از pool یا ذخیره ای است که در محل قلک درخت یا ریشه ها و سایر بافتهای ذخیره ای درختان است که از قبل در درختان ذخیره شده اند تامین میشود.  در دوره برداشت محصول و سفت شدن پوست استخوانی درختان تقریبا قلک یا استخر ذخیره ای درختان از عنصر Ca تهی شده است. دادن کودهای کلسیمی از طریق محلولپاشی شاید کمک چندانی به پر شدن این استخر ذخیره ای از نظر محتوی کلسیم نکند اما دادن کودهای کلسیمی مخصوصا کودهایی مانند نیترات کلسیم و ژیپس (سولفات کلسیم) بلافاصله بعد دوره برداشت امری بسیار مفید محسوب می شود. در مورد گچ برای کاهش شوری (جایگزینی یونهای Ca بجای یونهای Na) بلافاصله آبشویی هم ضرورت دارد. بهر روی دادن گچ بعد برداشت حدودا مهر و آبان ماه در درختان پسته بسیار امر سودبخشی است از نظر افزایش یافتن ذخیره قلک Ca در درختان پسته در مقایسه با دادن گچ در هنگام خواب ریشه درختان پسته در زمستان (بشرط آبیاری). اما ممکن است به دلایل مختلف دادن گچ مرغوب بلافاصله بعد از برداشت میسر نباشد. دادن گچ نامرغوب فقط موجب ضرر  و زیان است.  نیترات کلسیم کودی است بسیار مفید فایده در دوره بعد برداشت پسته که با دادن آن دو نشان را با یک تیر زده ایم 1-دادن کود نیتروژنه N 2-دادن کود کلسیمی Ca. کود نیترات کلسیم دارای مقادیر قابل قبولی نیتروژن و کلسیم است و نیازی به کاربرد کودهای نیتروژنه مانند اوره (به اسم اوره و به محتوی خدا داند!) و سولفات آمونیوم نیست. کودهای نیتراته ایندکس یا شاخص شوری salt index بالایی دارند و بهمین دلیل کاربرد نیترات کلسیم بعد برداشت مفید است چون شوری میتواند از طریق آبشویی در طول زمستان تا حد زیادی مرتفع شود.  بهتر است بلافاصله بعد برداشت و قبل از اولین نوبت آبیاری بعد از برداشت از نیترات کلسیم استفاده کرد. استفاده از نیترات کلسیم در درختان میوه امری رایج در تمام دنیاست. نیترات کلسیم بعنوان یکی از کودهای اصلی در درختان سیب و مرکبات مصرف زیادی در دنیا دارد. نیترات کلسیم کودی است که قدرت اشتعال دارد و باید در محل های خنک و رطوبت پایین نگه داری شود. نیترات کلسیم از نظر فرم ظاهری بصورت بلورها یا کریستالهای سفید رنگ است که معمولا بصورت گرانولار فرموله میشود (مشابه کود اوره). خوشبختانه برندهای معتبر خارجی خوبی در مارکت مصرف کشاورزی ایران وجود دارند از بهترین کمپانی های سازنده کودهای کشاورزی در دنیا مشکل در اینجاست که کشاورزان آشنایی ندارند با این کود. علاوه بر دوره بعد برداشت نیترات کلسیم را قبل از رشد و استارت اولیه درختان در بهار هم به درختان پسته می دهند اما بنظر بنده کاربرد نیترات کلسیم در دوره بعد برداشت بدلیل پر شدن قلک یا ذخیره گیاه از کلسیم و کم بودن بازه زمانی جذب و انتقال کلسیم در قبل از فصل رشد در اواخر زمستان، مفیدتر است. مقدار یا دوز مصرف نیترات کلسیم برای درختان میوه و پسته متفاوت است و بستگی به فاکتورهای مختلف منجمله حجم کانوپی درخت و... دارد. مقدار توصیه شده نیترات کلسیم در هکتار برای درختان بالغ از 150 تا 400 کیلوگرم توصیه شده است. بهر روی کف مصرف 150 کیلو در هکتار برای درختان پسته است. نیترات کلسیم باید قبل از آبیاری به خاک اضافه شود در سیستم آبیاری غرقابی. علاوه بر کاربرد نیترات کلسیم از طریق روش خاکی، محلولپاشی نیترات کلسیم در بسیاری از درختان توصیه می شود حتی در محصولات گلخانه ای مانند توت فرنگی و... هم محلولپاشی نیترات کلسیم اثرات مفید زیادی داشته است. بهر روی نتایج نشان داده اند که نیترات کلسیم را میتوان بصورت محلولپاشی در درختان پسته استفاده کرد و نتایج خیلی خوبی هم دارد. حتی میتوان پاشیدن نیترات کلسیم را تکرار کرد بسته به هدف و مشکل. منشا بسیاری از داغو زدن ها و آفتاب سوختن دانه های پسته مخصوصا در واریته های احمدآقایی، ممتار، بادامی و... همین عدم کارکردن درست انتقال و جذب کلسیم در درختان پسته است. در اراضی با مقدار سدیم  و منیزیوم بالا حتما با بهم خوردن نسبت تعادل جذبی کلسیم، همیشه مشکل داغو زدن در دانه های پسته را مشاهده می کنیم که اشتباها به بیشبود ازت نسبت داده میشود (در علم تغذیه گیاهی چیزی بعنوان بیش بود ازت N وجود ندارد و یا حداقل من اطلاعی ندارم) در خاکهایی که از نظر کلسیم فقیرتر هستند داغو زدن یا sun born پسته بیشتر مشاهده میشود. نبترات کلسیم یکی از کودهایی است که هنوز ناشناخته مانده اما تاثیرات خیلی خوبی در درختان پسته دارد. درختانی که پتک خوبی دارند و واریته احمدآقایی و ممتاز و بادامی است دادن کود نیترات کلسیم بعد دوره برداشت جزو واجبات است و نمود ان را کشاورز حتما در سال بعد خواهند دید. علاوه بر اثرات مناسب روی افزایش عملکرد و بازدهی درختان، ثابت شده که دادن نیترات کلسیم به بهبود سیستم ریشه ای و حتی افزایش مقاومت بر علیه امراض قارچی و نماتدها در مرکبات میشود. یک نکته جالب در مورد کود نیترات کلسیم متغیر بودن درصد نیتروژن کل (Total ) و کلسیم توتال است و گاها در برندهای مختلف درصدهای Ca و N متغییر هستند. مثلا نیترات کلسیم شرکت YARA اینترناشنال که جزو تاپ ترین برندهای نیترات کلسیم است درصد کلسیم ca و نیتروژن N  به ترتیب 19 و 15 و نیم درصد است. یا در مورد کود نیترات کلسیم التراسول شرکت SQM به ترتیب 15 و نیم و 18 و نیم درصد است و در مورد کود نیترات کلسیم هایفا کال شرکت اسراییلی Haifa Group درصد نیتروژن و کلسیم به ترتیب عبارتند از 15 و نیم و 19 درصد.

/ 0 نظر / 706 بازدید