آزمایشات خاک، برگ و آب در درختان پسته

آزمایشات خاک، برگ و آب در درختان پسته

            محمد جمالیزاده-کارشناس ارشد بیماری شناسی گیاهی-عضو انجمن پسته ایران

Email: mojamalizadeh@yahoo.com

هشدار: هر گونه استفاده از این مطالب باید با ذکر منبع یا اجازه رسمی نویسنده باشد

آزمایشاتی که بمنظور تشخیص کمبودهای غذایی در درختان پسته استفاده می شود شامل آزمایشات برگ و خاک هستند. آزمایش خاک در حقیقت نشان می دهد که خصوصیات خاک باغ پسته چیست و چه عناصری و با چه درصدی در عمق های مختلف خاک موجودند؟ همیشه تاکید بر این است که برای دقیق شدن تصمیم گیری در مورد متدهای کوددهی بهتر است آزمایشات آب، برگ و خاک در کنار هم قرار گیرند تا تصمیم مناسب تری در مورد نحوه و نوع تغذیه در درختان پسته گرفته شود!! پارامترهای مختلف خاکشناسی در آزمایشات تجزیه خاک در نظر گرفته می شود ولی اصل کار بر اساس مقدار عناصر موجود در خاک است. متاسفانه در بسیاری از موارد مشاهده می شود نوع نمونه برداری از خاک اشتباه است. آزمایشات آب، خاک و برگ دارای پروتوکل های خاص خود است و بر اساس پروتوکل باید دقیقا عمل شود. در مورد آزمایشات آب و خاک احتمالا مقالاتی در این وبلاگ در آینده قرار داده خواهد شد! مهمترین نکته جواب آزمایشات آب و برگ و خاک نیست بلکه تفسیر نتایج بسیار مهم است. گاها مشاهده می شود در تفسیر نتایج حاصل از آزمایشات آب و خاک و برگ توصیه هایی از طرف مسول مربوطه ارایه می شود که گاها خنده آور و بدور از واقعیت است!! حتما باید تفسیر نتایج مربوط به آزمایشات خاک، برگ و آب را باید یک کارشناس خبره تفسیر کند! در مورد یکی از دوستان در شهرستان سیرجان بعد از نمونه برداری از خاک درختان پسته توصیه آزمایشگاه این بوده که در هر هکتار 40 الی 50 تن کود دامی اضافه شود! آیا اضافه کردن 40 الی 50 تن کود دامی در هکتار در درختان پسته آنهم به صورت چالکود و دور آبیاری 70 روزه درختان را نابود نخواهد کرد!! تاسف دیگر اینجاست که نتایج بسیاری از آزمایشات خاک، برگ و آب کاملا بدور از واقعیت است. وجود دارند در کشور عزیزمان ایران آزمایشگاههایی که نتایجشان حتی با لابراتورهای خارجی و اروپایی در سطح یکسانی است! اما متاسفانه ایندسته از آزمایشگاهها در ایران انگشت شمارند. در مورد بیش از 90 درصد آزمایشگاههای تجزیه آب و خاک و برگ در ایران نتایج بهیچ وجه قابل استناد نیست!! حدود 3 سال قبل از باغ یکی از آشنایان بر اساس پروتوکل 2 کیلو خاک، یک کیلو به یکی از آزمایشگاههای ایرانی و یک کیلو هم از همان خاک به هزار مصیبت به یکی از آزمایشگاهها در کشور کانادا فرستاده شد و زمانی که نتایج کنار هم قرار گرفته شد تاسف بار بود! و این حاکی از آن است که متاسفانه به نتایج بسیاری از آزمایشگاههای ایران نمی توان استناد کرد که خود دلایل مختلف دارد که شاید مهمترین دلیل عدم وجود دستگاههای جدید و بروز بدلیل تحریم ها و مشکلات دیگر باشد!! علاو بر خود نتایج آزمایش ها همانطور که گفته شد تفسیر نتایج هم مساله بسیار مهمی است. متاسفانه بخصوص در مورد آزمایشگاههای معتبر خاکشناسی که معمولا در پایتخت ایران وجود دارند افرادی که مسول تفسیر نتایج هستند گاها هیچ وقت درختان پسته را از نزدیک ندیده اند و نمی دانند شرایط درختان پسته چیست؟ دور آبیاری در هر منطقه چیست؟  سن درختان چیست و بسیاری از پارامترهای دیگر! تفسیر نتایج حاصل از آزمایشات خاک و برگ آب کار هر کسی نیست و باید فردی این کار را انجام بدهد که متخصص پسته باشد نه فوق دکتری خاکشناسی که هنوز درختان پسته را ندیده و حتی به خود این زحمت را نداده که سر یک زمین یا باغ پسته ای حاضر شود! در مورد بسیاری از مناطق پسته خیز اگر به سابقه آزمایشات خاک و برگ رجوع شود تقریبا کمبودها مشخص است و نیازی به آزمایشات مجدد نیست. مثلا در استان کرمان معمولا کمبودی از نظر عنصر فسفر (P) در بسیاری از باغات پسته وجود ندارد و این در حالی است که از نظر نیتروژن (N)، پتاسیم (K) و عناصر میکرو بخصوص آهن (Fe)، روی (Zn) و منگنز(Mn) کمبودها بسیار شدید است!! نظر من بر این است که اگر یک کارشناس خبره در منطقه وجود داشته باشد و تجربه کافی داشته باشد با توصیه هایی که می کند دیگر نیازی مبرمی به آزمایشات برگ خاک و آب نیست. اما بهر روی دادن این آزمایشات یک تصویر کلی از خاک و آب و درختان بدست می دهد که مسلما مفید است. در بسیاری از موراد کشاورزان می پندارند که با دادن آزمایشات خاک برگ و آب کل مشکلات باغشان حل می شود که ابدا چنین تصوری درست نیست! بسیاری از باغداران را می شناسم که حتی هنوز یکبار هم ایندسته از آزمایشات را انجام نداده اند و کشاورزان بسیار موفقی هستند. بخوبی مشخص است که اگر شرایط باغ از نظر خاک، آب نسبتا مساعد باشد با استفاده از روش های مناسب می توان به بازدهی مناسبی رسید! اگرکشاورزی بخواهد در باغدرای موفق باشد باید پیگیر، مصمم و صبور باشد! با یکسال و دو سال بخصوص در مورد درختان ضعیف هیچ نتیجه ای در بر نخواهد داشت! بسیار مواردی مشاهده می شود که خاک از نظر برخی از عناصر مثلا فسفر (P)، نیتروژن (N)، پتاسیم (K) و حتی کلسیم (ca) هیچ مشکلی ندارند اما متاسفانه درختان کمبود این عناصر را شدیدا نشان می دهند و حتی اضافه کردن این عناصر از طریق کودهای مختلف هم نمی تواند کارساز باشد و دلیل اصلی آن اینست که یکسری از عوامل محدود کننده یا بلوک کننده عناصر در خاک وجود دارند که مانع جذب مناسب ایندسته از عناصر می شوند. باید ایندسته از عوامل محدود کننده در خاک را شناخت و تا حد امکان رفع کرد! یکی از دلایل مهمی که توصیه به آزمایشات تجزیه برگ می شود همین است که بسیاری از عناصر در خاک بحد کافی وجود دارند اما جذب آنها توسط ریشه ها مشکل است و آزمایش تجزیه برگ این مشکلات را بخوبی نشان می دهد. بهر روی چه بهتر است که برای گرفتن نتیجه بهینه هر 3 آزمایش آب، خاک و برگ در کنار هم قرار گرفته و بر اساس نتایج هر 3 دسته از این آزمایشات تصمیم گیری کرد! متاسفانه مشکلات بسیار بزرگتر علاوه بر عدم جواب دقیق و تفسیر نتایج آزمایشات کیفیت نهاده های کشاورزی بخصوص کودهای شیمیایی و دامی در مارکت کشاورزی ایران است. اگر آزمایشات دقیق باشند نتایج هم دقیق و تفسیر نتایج هم بسیار عالی باز هم مشکل اصلی باقیست و آن این است که بیش از 90 درصد کشاورزان نمی دانند که کود خوب در بازار چه برندی است؟ بعنوان مثال در تفسیر نتایج یک آزمایش گفته شده که مثلا باید 300 کیلوگرم سوپرفسفات به درختان داده شود؟ آیا کشاورز می داند که سوپر فسفات با کیفیت در بازار مربوط به چه کارخانه ای است. در مورد 70 درصد اجناس و کودهای موجود در بازار کشاورزی ایران ایندسته از کودها از کیفیت بسیار پایینی برخوردارند بهر روی امید است کشاورزان وقت و پول خود را صرف کاری بکنند که بازدهی داشته باشد و گرنه موجب ضرر و زیان است. به امید فردایی بهتر برای صنعت پسته ایران!!

/ 7 نظر / 356 بازدید
دکتر فرهادسلطانی عضوهیئت علمی دانشگاه اکسفورد

سلام خدمت پسته‌کاران زحمت کش من قبلاً برات گفته بودم نمی‌دونم نظرم رو پاک کردی یا مونده اما لازم میدونم دوباره گوش زد کنم نظر شما به عنوان یک مهندس کشاورزی همانند نظرات یک پسته کار مبتدی و تازه کار است لطف کن از تبلیغ خود برای دیگر اساتید و اندیشمندان و باغداران عزیز خودداری کن فکر میکنم عین همین مطلب رو یک سال و اندی پیش برات تو قسمت نظرات گفتم می‌بینم برات تاثیر گذار نیست خلاصه کلام به خرد باغداران زحمت کش اطلاعات اشتباهی نده در مورد آزمایشات خاک ، برگ و آب در درختان پسته مطالبت نقص های زیادی داره مطالعه رو زیاد کن بیسواد موندی!

محسن غلامی حسین آباد

سلام.عالی بود.نکته آخری که کودها کیفیت ندارندکاملا درست است.من یک فروشنده سم وکود کشاورزی هستم.متاسفانه هفته قبل که میخواستم سفارش کود بدم .دو تا نمونه کود سوپر فسفات و دی آمونیوم فسفات دادم آزمایش که بترتیب فسفر محلولشون نیم و سه ونیم بود.یعنی خاک خالی بود.

مهندس محمد جمالیزاده کارشناس رسمی بیماری شناسی گیاهی

با سلام خدمت دوستان عزیز طی مشکلی که در وبلاگ آمده باید از اینجا اطلاع رسانی کنم استفاده از مطالب سایت بدون ذکر منبع از این لحظه به بعد بلامانع می‌باشد لذا برای کپی کردن مطالب وبلاگ بصورت زیر عمل نمایید: 1. برای کپی کردن مطالب صفحه مورد نظر صفحه را باز نمایید بدون درنگ در همان لحظه که صفحه باز شد از صفحه کلید کلید های ctrl+A را بگیرید تا تمامی مطالب بصورت آبی در بیاید اگر نتوانستید صفحه مورد نظر را دوباره باز کنید و بدون اتلاف وقت این عمل را انجام دهید 2 . حال از صفحه کلید CTRL+C را فشار داده و در یک صفحه WORD کپی نمایید امیدوارم که از مطالب وبلاگ من نهایت کپی پست برداری را نمایید. با احترام مهندس محمد جمالیزاده چپون

پایگاه اینترنتی صدای زرند

با سلام. سایت خبری صدای زرند به منظور گرامیداشت ایام الله دهه فجر اقدام به برگزاری "اولین جشنواره وب نویسی زرند" نموده است. بنابراین و بدین وسیله از جنابعالی جهت شرکت در این جشنواره دعوت بعمل می آید. لطفاً در این زمینه اطلاع رسانی نمایید. با سپاس سایت خبری صدای زرند لینک مستقیم جهت اطلاعات تکمیلی: http://www.sedayezarand.ir/?p=5785

sayed ali

با عرض سلام خدمت اقای مهندس : کودهای پلیت مرغی ( ماهی ماک ) قبل از عید احتیاج به یک ابیاری ( نیمه اسفند ) یا دو ابیاری ( اول اسفند و اخر اسفند ) دارند . با تشکر

میلاد

تشکر از مطالب جدید ونو اوری تون خیلی مطالب دقیقی مینویسید ممنونم

نورالدین فرجی

دوست گرامی اولاً آماری که ذکر میکنی با استناد به مطالب خودتان از کجا آورده اید؟ مثلاً 90 درصد آزمایشگاههای ایران نتایجشان قابل استناد نیست از کدام مرجع أخذ کرده اید؟ دوماً شما از کجا می دانید آزمایشگاه کانادا که به آنجا نمونه فرستادید درست کار می کند؟ سوما با وجود سرمایه هایی مثل جنابعالی با استناد به گفته هایتان دیگر نیازی به آزمایشگاه نیست دیگر چون شما اطلاعات کافی نسبت به خاک منطقه تان دارید فقط لطف کنید بگوئید این اطلاعاتتان از کدام آزمایشگاهها استخراج شده است؟ ببخشید ها اگر برایتان مقدور باشد این مطالب را در نقدپذیری تمام مطالعه کنید و به این سوالاتی که مطرح کرده ام پاسخ دهید لطفاً.